Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het overgroote deel in hutten, in welker vaak eenige ruimte zich naast het weefgetouw de haard en de slaapplaatsen van het gezin bevinden. Hier wordt geslapen, gekookt, gewasschen en gewerkt; tusschen de /^verwaarloosde kinderen loopen 's winters ook nog kippen en geiten rond. Een dikke, vochtigwarme lucht slaat den binnentredende eruit tegemoet; om die atmosfeer in stand te houden, blijven ook 'szomers de vensters gesloten. De afschuwelijke stank bij het ontharen, waarbij ontbindende en vergiftige stoffen gebruikt worden, vermengt zich met den dwalm der petroleumlampen, het kool-oxydgas der slechte kachels, de stof van het weven. Daarbij valt aan een grondige schoonmaak nauwelijks te denken, — want het gansche gezin is tot koortsigen arbeid gedwongen, — keukenafval, vuil goed en dergelijke meer verpesten de ruimte tot het uiterste. Vaak staat het weefgetouw dag en nacht niet stil, daar man en vrouw elkaar aflossen; een veertien-, zestienen achttienurige arbeidstijd behoort niet tot de zeldzaamheden. ') Van het zesjarig kind tot den grijsaard worstelt ieder in onverpoosd zwoegen om zijn stuk brood. 2) Tijden van werkeloosheid beteekenen honger; overvallen sneeuwstormen de in de bergen wonende wevers, die daardoor vaak maandenlang van de werkgevers afgesneden zijn, dan neemt de hongerdood op schrikwekkende wijze toe. 3)

Tot deze afbeuling eene.-zijds en de moeilijkheid van het bedrijf anderzijds staan de loonen in schrille wanverhouding. Het weven van fijn linnen, bijv. damasten tafellakens, die voorloopig nog niet met de machine in dezelfde hoedanigheid vervaardigd kunnen worden, brengt nog het meeste op en toch verdient een arbeider met de grootste inspanning zijner krachten zelden meer dan 7 fl. in de week; 4) een sjaalwever kan het tot 10 fl. brengen, als hij van 's morgens vier tot 's avonds tien uur tot werken in staat is. 5) De meest voorkomende jaarlijksche verdienste van boheemsche weversgezinnen schommelt tusschen 120 en 150 gulden, waarvan vaak zeven tot acht personen onderhouden moeten worden! 6) Een gezin van acht personen, dat zich in den bizonder gunstigen toestand bevond van over een jaarlijksch inkomen van 350 fl. te beschikken, gaf dagelijks aan voeding per persoon in het geheel tien kreutzer uit; voor alle overige uitgaven

1) Zie Bericht der k. k. Gewerbe-Inspection über die Heimarbeit in Oesterreich. Herausgegeben vom k. k. Handelsministerium, Wien 1900, Ie deel, blz. 271 en vlgg.

2) T. a. p., blz. 264.

3) T. a. p., blz. 233.

4) T. a. p., blz. 273.

5) T. a. p., blz. 257.

6) T. a. p., blz. 277 en vlgg.

Sluiten