Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

jaren, slechts zelden gelukt het haar zich er boven op te werken, maar al te vaak eindigt zij op straat als de meest verachte van alle vrouwen. ')

En toch stroomen tot het kellnerinnenberoep jaarlijks duizenden toe. Steeds weer zijn er jonge om de ouder wordende te vervangen. Zijn de arbeidsvoorwaarden misschien zoo schitterend om dezen toeloop te rechtvaardigen? De Commissie voor Arbeidersstatistiek constateerde dat van de ondervraagde kellnerinnen 79 pCt. een loon in geld ontvingen dat door kost en inwoning in het huis van den caféhouder aangevuld wordt; 21 pCt. krijgt dus in het geheel niets. En van haar die een bepaald loon ontvingen, was de eene helft op een inkomen van 10 tot 30 Mk., de andere op 10 Mk. en minder aangewezen. Al naar de landstreek leveren de loontoestanden een ander beeld op: in Noord-Duitschland heeft slechts de helft der kellnerinnen een geldloon, in de groote steden, waar de „café's met damesbediening" een groote rol spelen, komt het haast nooit voor, dat zij een loon ontvangen, — in Berlijn bijv. slechts 0,5 pCt., in Hannover slechts 8 pCt. der kellnerinnen, in Midden- en Zuid-Duitschland stijgt daarentegen het percentage der loon ontvangende kellnerinnen tot 88 of 91 pCt. 2) Maar ook hier maken de groote steden een uitzondering. In' München, waar alleen omstreeks 3000 kellnerinnen geteld werden, is het loon eveneens haast geheel en al verdwenen. 3) Maar daarbij blijft het niet. Evenals het in groote restaurants haast altijd gebruik is dat de oberkellner, om te mogen bedienen, den restaurateur een zekere som betaalt, komt het ook steeds veelvuldiger voor, dat van de vrouwelijke bedienden hetzelfde verlangd wordt. Bij de parijsche wereldtentoonstelling in 1878 werd dit stelsel door den bekenden ondernemer Duval, die slechts kellnerinnen in dienst heeft, voor de eerste maal ingevoerd, en het heeft zich sindsdien overal verbreid. «) In Oostenrijk, vooral in de groote badplaatsen, zooals in Karlsbad, Marienbad, enz., moet het sterk heerschen, in elk geval is daar het vaste loon zoo goed als geheel verdwenen. Het is vervangen door de fooi.

In het erkennen van buitengewone dienstprestaties is de oorzaak van het fooienstelsel te zoeken, 5) als zoodanig heeft het niets vernederends. Het leidde evenwel de winstgierige caféhouders ertoe, de

') Zie Trefz, t. a. p., blz. 197.

2) Zie Drucksachen der Kommission für Arbeiterstatistik. Verhandlungen Nr. 6. Tabelle VIII b, blz. 68—69.

3) Zie Trefz, t. a. p., blz. 203.

4) Zie Trefz, t. a. p., blz. 204.

5) Zie Jhering, Das Trinkgeld, 3e druk, Brunswijk 1889, blz. 24 en vlgg., en Cohen, t. a. p., blz. 121. '

Sluiten