Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

af te wenden, daar mogen van de zijde der bestuurders ook al die opofferingen gevraagd worden, hetzij in geld dan wel in persoonlijke bemoeienis, zonder welke de middelen zouden ontbreken om de gestelde verplichting te vervullen.

De Staat heeft in Indië stilzwijgend de verplichting op zich genomen, door middel van Openbare Werken de welvaart van den Inlander te bevorderen, hem economisch sterker te maken. De overweging, dat de Staat buiten macht is, haar na te komen, zonder vordering van persoonlijke diensten, wettigt ten volle hun gebruik.

In Nederland zijn het de verplichtingen om in het algemeen belang zekere gevaren af te wenden, waaruit de vordering van persoonlijke diensten voortspruit.

W anneer men in een land als Nederland, waar de inrichting der menschelijke samenleving tot hooge volkomenheid is gekomen, persoonlijke diensten nog niet kan missen, kan zonder gevoel van schaamte hunne onmisbaarheid erkend worden in een land als Indië, waar in vele opzichten de toestanden nog zoo dikwerf doen denken aan een maatschappij, die de kinderschoenen nog niet ontwassen is.

Het spreekt van zelf, dat het niet in onze bedoeling ligt op Java in den vervolge maar een spaarzaam gebruik te maken van vrijen arbeid. Vrije arbeid moet regel, gedwongen arbeid uitzondering zijn. Afschaffing van dwang moet het ideaal blijven, waarnaar te streven plicht is.

Er bestaat bij ons in geene deele wanhoop aan het bereiken van dat ideaal. Er zijn teekenen, die er op wijzen dat de inlander voor vrijarbeider geschikt is. De vrije arbeid heeft op Java ontegenzeggelijk vorderingen gemaakt, die ons hoopvol kunnen stemmen omtrent de toekomst.

Sluiten