Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

strikkie no ka maek fraej (de strik is niet goed gemaakt, G. D. blz. 78), die boterham sender no ka snie? (Zijn de boterhammen niet gesneden?, G. D. blz. 66), als ju ka nooj (indien gij uitgenodigd zijt, N. T. D. Luc. 14, 10). Indien woorden buiten het zinsverband konden voorkomen, zou dit gebruik natuurlik tot verwarring aanleiding kunnen geven. Het laatstgenoemde voorbeeld is in dit opzicht leerzaam. In Luc. 14, 8 en 9 komt ka nooj, dat in vers 10 uitgenodigd zijn betekent, in de zin van uitgenodigd hebben voor, ja in 't zelfde vers (n.1. Luc. 14, 10) leest men de beide betekenissen: als ju ka nooj, loop sit na molee (ga aan 't benedeneind zitten), dat als hem kom die ka nooj ju, hem sol seg na ju: vriend! sit meer hoog na bobo. De Herrnhutters, die veel schoolser waren dan Magens, hebben met de gewone vrees voor onduidelikheid van schoolmeesters, dit vers aldus vertaald: wanneer joe word genooit soo loop hen en set joe na die laatste plaats, voor dat wanneer em kom die ka nooj em kan see na joe: Vriend, set meer hoog nabovo. Dit is duideliker... voor ons! Of het dat ook voor de negers was, is zeer de vraag').

Over de oorsprong van ka is Van Name in twijfel; hij zegt (blz. 162): „it is perhaps for gehad, g being made surd by the following h; possibly froni kom (komen), the Creole representative of worden, or froni kaba (Spanish acabar), which both as a verb „to finish" and an adverb „already" has found its way into all the Creole dialects." Het kan, meen ik, niet betwijfeld worden dat Van Name's derde onderstelling de juiste is. Kaba komt in onze teksten herhaaldelik voor in de betekenis gedaan, op, af, naar 't zinsverband met of zonder verbaal begrip verbonden. Wen regen kaba (als de regen opgehouden heeft, T. P. blz. 135), die ka kabae ('t is op, n.1. t vlees, G. D. blz. 56, vgl. ibidem blz. 75: neen. die ka kabae), die kawai ka saddel kaba ('t paard is al gezadeld, G. H. blz. 99), mi ka see joe mi gedachten en soo kabaa (ik heb je mijn mening gezegd, en daarmee uit! G. H. blz. 99).

Een partikel uit kaba (van acabar, eindigen, voltooien) ontstaan, kan zeker uitmuntend dienst doen om het resultaat van

*) De plaatsing van ju achter het werkwoord hief voor hen alle dubbelzinnigheid op. (Zie hierachter, blz. 118).

Sluiten