Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

logische overwegingen omtrent die dingen, maar eenvoudig in het hart van den mensch de sleutel van zijn wereldbeschouwing moet worden gezocht.

Nu klemt dit natuurlijk te meer, naarmate het object, waarop zich onze wetenschappelijke bemoeiingen richten, te krachtiger aanspraken op de belangstelling van ons innerlijk leven kan laten gelden. Is de indruk, dien de onwrikbare gewisheden van de wiskunde op onze mathematici maken, volkomen onafhankelijk van wat er in hun gemoedsleven omgaat? Zal het verschil van karakter, dat er tusschen den eenen en den anderen physioloog valt op te merken, niet den minsten invloed oefenen op den gang hunner wetenschappelijke ontwikkeling, en op de conclusies, waartoe zij door hun onderzoekingen worden geleid? Ik wensch hier niets te heslissen. Maar het ontbreekt mij niet aan vrijmoedigheid om voor den thans bedoelden invloed op het terrein der geestelijke wetenschappen uw volle erkenning te vragen. Hier spreekt het innerlijk leven onbetwistbaar een zeer ernstig woord mede, ook al worden wij er ons niet van bewust. Ik geloof niet, dat wij het 't zwijgen behoeven op te leggen. Ik geloof ook niet, dat het ons ooit gelukken zal het bij dezen arbeid tot volstrekt stilzwijgen te doemen. „1 »as Herz schliigt friiher als der Kopt' denkt." En het hart bedankt er voor zich het recht op dien vóórslag door het hoofd te laten ontnemen. Onze intellectueele werkzaamheid kan zich nu eenmaal niet losmaken van onze individueele bestaanswijze, van het eigenaardige onzer persoonlijkheid, waaraan wij het, wat zal ik zeggen? te danken of te wijten hebben, dat wij op onze eigen manier de dingen zien en op onze eigen manier de dingen voelen, minstens eenigszins anders dan ze door anderen gezien en gevoeld worden. Hoe Zelfstandiger iemand denkt, des te duidelijker zal hij het stempel van zijn karakter zetten op den geestesarbeid, dien hij verricht. In de letterkunde . . . Emerson

Sluiten