Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De verheffing der kunst, de voortgang der wetenschap, het opvoeren tot hooger peil van het zedelijk handelen, dit alles wordt, — met eenigen terugval helaas — slechts van geslacht op geslacht in den loop der tijden volbracht.

„Aufwarts, ja aufwarts geht der Menschheit Gang;

Ob sich ihr Pfad auch krümmt und windet,

Und ob er auch jahrhundertlang

In dunkle Abgrundtiefen schwindet,

Nach oben wieder reisst sie doch ihr Drang." ?)

Dat de doeleinden der menschheid verder reiken dan het leven van den individu, is door Wilhelm Ostwald, sprekende over Berselius zeer schoon geschilderd.8)

Een geniale ontdekker spant eerst zijn beste kracht in tot het breken van nieuwe banen. Is hij doorgedrongen, dan volgen jongeren en hij troont als groote man der wetenschap in stralenden glans. Maar dan begeeft hem tegenover de frissche energie der jongeren de adem, hij volgt niet meer mee, vreest dat de jongeren zijn werk in verkeerde banen voortzetten en sterft verbitterd.

„Das Tragische an dieser Entwickelung liegt aber in ihrerNotwendigkeit, an dem unausgleichbaren Widerspruch zwischen der nach Jahrtausenden bemessenen Entwickelungsweise der Wissenschaft und dem in eine kurze Spanne Zeit zusammengedrangten Leben des Einzelnen."

Dat de waarde van een menschenleven geringer is dan die eener idee, getuigt ook Max von Pettenkofer als hij den cholerabacil tot zich neemt, zeggende: „Ik ben een oud man, ik heb genoeg geleefd, laat nu mijn lichaam der wetenschap ten experimente dienen: Fiat experimentum in corpere vili."

Onder een vrijheidlievend rasvolk als het Engelsche is er geen echte Engelschman, die niet ten allen tijde bereid is te leven en te sterven voor de eer en de glorie van zijn vaderland,

Sluiten