Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kracht voor de conscientie verloren; men huldigt een moraal zonder God en verheft den mensch op den troon. Zonde is niet meer hetgeen strijdig is met den goddelijken wil, maar eene verstoring van de menschelijke ordeningen, voortkomend uit gebrek aan kennis of gevolg van omstandigheden '). Goed is volgens de evolutionistische moraal wat dient tot bevordering van eigen geluk of dienstbaar is aan het nut van het algemeen, aan de welvaart der maatschappij, aan het welzijn der menschheid J). Geen vergelding hiernamaals, geen persoonlijk voortbestaan in een eeuwig wel of wee. En in plaats dat de menschheid beter wordt, neemt het aantal misdrijven schrikbarend toe; in plaats dat hij gelukkiger wordt, gevoelt hij zich beheerscht door het pessimisme, of gevangen in de strikken van het agnosticisme. Hoe heerlijk de wetenschap hare triumfen viert, er is geen ware blijdschap; welk een rijke schat van zegeningen God der menschheid in de schoot werpt, er wordt geen geluk gesmaakt. De strijd om het bestaan, het raadsel des levens en de last van twijfel en ongeloof drukt den mensch ter neer. Het bevat eene droeve waarheid wat K. Dunkman schrijft *): „Der homo sapiens steht da, die Arme verschrankt, den Bliek ins Unendliche verloren, das Haupt schüttelnd — nirgends ein Ruhepunkt im Chaos des modernen Wissens. Er hatte seine spekulative Vernunft gefragt: sie hatte ihm nur Luftschlösser vorgegaukelt. Er hatte sich zur Natur gewandt: sie blieb so stumm wie am ersten Tag, da er sie sah mit Kindesaugen. Dann hatte er die Vergangenheit seines Geslechtes gefragt, Gott in die Geschichte gesucht, aber siehe, hier hat er selbst den Glauben

') Mr. D. P. D. Fabius, Schuld en Straf. Leiden. 1). Donner. 11(00, blz. 11.

J) Dr. H. Bavinck, Hedendaagsche Moraal. Kampen, J. H. Kok. 1902, blz. 34; H. Spencer, The Data of Ethies, dl. X. p. 498.

3) Moderne Hofl'nungslosigkeit, S. 25.

Sluiten