Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HOOFDSTUK X.

Lessing heeft öngelijk,

of:

Het is niet ,,'t zelfde" .... wat gij gelooft.

Het is eene algemeen bekende natuurwet, dat kinderen, bij hunne grootouders logeerende, worden verwend. Zou niet de reden daarvan liggen in het volgende? De grootouders hebben de kleintjes maar een korten tijd bij zich. Als ze dien korten tijd maar zoet zijn, dan is het doel van 't logeeren bereikt. — Vader en moeder daarentegen hebben een geheel ander doel voor oogen, en gaan daarom geheel anders te werk. Zij werken voor de lange baan. Niet alleen nu moeten hunne spruiten zoet wezen, maar ook later moeten zij mannen en vrouwen zijn, die zich edel gedragen. Urn hen niet voor later te bederven, behandelen vader en moeder hen nu harder dan opa of oma Zij moeten nu desnoods huilen, om later gelukkig te worden. — Bovendien zegt reeds het gewone zelfzuchtig gevoel van vader: Laat ik mijn jongen niet bederven, anders krijg ik later last met hem.

Wie zal hier ontkennen, dat de gedachten-achtergrond der menschen een grooten invloed oefent op hun gedrag?

Niemand zal dat ontkennen.

Ieder is zoo verstandig.

En toch zullen die zelfde verstandige menschen, zoodra ze „liberaal", of „modern", of „vrijzinnig" zijn, u moet de onnooze ste openhartigheid, en het onnoozelste gezicht van de wereld vertellen, dat het wel bij de opvoeding der kinderen niet onverschillig is, welk idéé voorzit, maar dat 't in het groote menschenleven en bij de zelfopvoeding wel „hetzelfde" is . . . wat men gelooft Als men maar „goed leeft", dan komt 't er niet op aan, wat men gelooft Goed leven! is de leuze; (alsof men goed leven kon\ maar dit tusschen haakjes).

Maar ik vraag: Als Ambrosius en Mors, twee Regeerders, hun volk besturen, en Ambrosius gelooft de onsterflijkheid der ziel, maar Mors denkt dat dit leven het een en het al is . . . zal dan in hun regeeren ,,'t zelfde" wezen, . . . wat hun geloofsovertuigingen zijn? Neen, want Mors zal zijn volk gelukkig .willen maken alleen voor dit leven, zal tevreden wezen indien hij zijn volk zal geschonken hebben goede woning, kleeding en voedsel en een pensioen voor den ouden dag, en ook „kunst voor t volk , in elk geval nooit meer dan de klassieke „brood en spelen , zij 't ook in verfijnden vorm. En om hun die te schenken . . . omdat zijn volle aandacht daarop is gesteld, zal hij (elk mensch in eenzijdig) worden gelijk grootpa voornoemd: namelijk, om zijn volk gelukkig te maken voor dit korte leven, zal hij het desnoods voor Later bederven; hij denkt daar niet eens aan; indien hij er aan dacht, zou hij zich paaien met de gedachte dat er geen Later bestaat.

Maar Ambrosius zaf zijn volk ook willen geven voortreflijke woning, kleeding, voedsel, pensioen voor den ouden dag, kunst,

Sluiten