Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

KORT BEGRIP DER THEOSOFIE.

Wanneer men een belangrijk onderwerp binnen enge grenzen wil behandelen heeft men altijd te kiezen tusschen twee minder wenschelijke zaken: 6f men moet punt voor punt vaststellen door er vele bewijzen voor aan te voeren, waardoor het onmogelijk wordt zelfs ten ruwste een volledig denkbeeld van het geheel te geven; öf men moet het geheel als een schets behandelen en dus de bewijzen weglaten die van de waarheid der leering overtuigen. Daar het hoofddoel van dit geschriftje is aan mannen of vrouwen van gewone ontwikkeling een denkbeeld te geven van de Theosofie als een geheel, geef ik de voorkeur aan de laatste handelwijze en gebruik de beschrijvende methode in plaats van die welke mogelijke tegenwerpingen bij voorbaat bestrijdt. Zij die genoeg belang in het onderwerp stellen om er meer van te willen weten kunnen gemakkelijk overgaan tot het onderzoek der bewijzen, bewijzen die een ieder verkrijgen kan, wanneer hij geduld, kracht van denken en moed bezit.

Wij, Theosofen, beweren dat er een uitgebreid leerstelsel bestaat, een wijsgeerig, wetenschappelijk en ethisch stelsel, dat den grondslag vormt van en alles in zich sluit wat waar is in de wijsbegeerten, wetenschappen en godsdiensten van de oude en de nieuwe wereld.

Dit leerstelsel is meer een wijsbegeerte en een wetenschap dan een godsdienst in den~gewonen zin van het woordTwanthet dringt geen Teerstelingen op die men onder bedreiging van de een of andere bovennatuurlijke straf gedwongen is aan te nemen, zooals het geval is bij verschillende kerkgenootschappen. Wel is het een godsdienst wanneer men onder godsdienst verstaat het onderwerpen van het leven aan een verheven ideaal, maar het stelt op den voorgrond dat zijn leeringen te bewijzen zijn en niet berusten op een gezag, dat men zonder heiligschennis te plegen niet wantrouwen of loochenen mag.

Dat er in de oudheid het een of ander groot leerstelsel heeft bestaan, dat van geslacht tot geslacht werd overgeleverd, is voor iederen onderzoeker onloochenbaar. Zulk een stelsel werd onderwezen in de Mysteriën, waarvan Dr. Warburton schreef:

"De wijste en beste mannen in de Heidenwereld zijn eenstemmig in de bewering dat de Mysteriën bij hare instelling zuiver waren en de edelste doeleinden door de waardigste middelen trachtten te bereiken." Wie over de Ingewijden spreekt, spreekt over de grootste mannen der oudheid; onder hen vinden wij Plato en Pythagoras, Euclides en Democritus, Thales en Solon, Apollonius en Jamblichus. In de Mysteriën ontsluierden zij hun wijsheid en verspreidden die in de wereld voor zoover hun eed zulks toeliet. Maar op die gedeeltelijke onthullingen heeft de wereld eeuwen geteerd en zelfs nu zitten de geleerden van het hedendaagsche Westen aan de voeten van deze oudere zonen der wijsheid. Onder de leeraren der eerste Christenheid werden sommige dier wijzen gevonden; zij vatten het Christendom in zijn Innerlijkebeteekenis op en gebruikten de Uiterlijke leerstellingen slechts als sluiers om de verborgen waarheid te bedekken. "Het is u gegeven", zegt Jezus, "te verstaan de verborgenheid van het Koninkrijk Gods; maar dengenen die buiten zijn geschieden alle deze dingen door

Sluiten