Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

arbeiders, patroons en knechts enz., steeds meer gespannen. — Bij de eene partij zat vaak het brutaal egoïsme op den troon, en dank zij het revolutie-(on)geloof, dat deze wereld het alles moet geven, — kreeg men het stelsel van „sociaal onrecht" in hooge mate. Naar 't lijden van de arbeiders, hunne vrouwen en kinderen werd niet gevraagd. .Lr was maar ééne vraag, welke goed diende te worden beantwooid, en dan kwam al het andere er minder, of ook heelemaal met op aan. Die ééne vraag was: „hoe krijg ik op de voordeeligste en spoedigste wijze mijn bezit vergroot r Vrouwenarbeid, kinderarbeid, nachtarbeid op overdadige manier, en dag-arbeid vaak voor menschen ongeschikt, liet men verrichten. Eenige jaren geleden kwamen in Canada nog aan het licht, hoe in een der grootste fabrieken kindertjes moesten werken van 's avonds 6 uur tot s morgens 6 uur, onder toezicht van een man met een zweep, om ze wakker

te houden. . ,

In Engeland kon men tot voor weinige jaren geleden lederen morgen in de fabriekssteden karren vol kinderen, b.v. van 7 a 10 jaar oud, zien wegrollen naar de fabrieken, waar de arme stakkers langzaam vermoord werden. En werkelijk, we behoeven onze oogen nog niet te wenden naar het buitenland. Men leze slechts het verslag der inspectie van den arbeid der laatste jaren in ons vaderland; en lei ten, welke u het bloed van diepe verontwaardiging doen koken,

krijgt ge te lezen. ,

En daartegenover won in de kringen der arbeiders, alweder onder den invloed der ongeloof- en revolutie-begrippen, een levensbeschouwing veld, welke nog heel iets anders bleek te zijn dan een zucht naar rechtshandhaving. Baloorigheid, zucht naar verkeerde weelde, bovenal een geweldige begeerte om zelf te gaan tyranniseeren, gelijk men getyranmseerd was geworden, enz. enz., dedeu het ergste vaak vreezen, en veroorzaakten reeds menigmaal, tot zelfs bloedige, botsingen.

Onder zoodanige geschapenheid der toestanden had de overheid op het terrein van den arbeid behooren te doen, wat op dat van den koophandel was geschied, n.1. het recht beschrijven laten, en moeten wijzigen en verbeteren, naar eisch der nieuwere sociale en oeconomische toestanden.

Dit had niet het sociale vraagstuk zelf voorkomen, neen, dat was er, maar het had de scherpte, welke het nu heelt

verkregen, voorkomen.

In verband hiermede dient er ook nog op te worden gewezen, hoe het terrein van den landbouw steeds is achtergesteld bij dat van andere takken van arbeid, het labneks-

Sluiten