Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

temperatuur door eene eenvoudige algebraïsche formule kan worden uitgedrukt. Maar het is wèl zeker dat een heliumthermometer op de zon dezelfde eigenschappen zoude vertoonen als op aarde, evenals zulks met de optische eigenaardigheden het geval bleek te zijn. Ook het nieuwe atmospherische gas krypton is gebleken de oorzaak te zijn van eene vroeger onverklaarbare spectraalstreep, die van het noorderlicht.

Over het algemeen heeft men gevonden dat processen, waarbij de gewone weegbare en trage stof eene rol speelt, niet door zeer eenvoudige vergelijkingen zijn uit te drukken; echter blijken deze in vele gevallen als eerste benadering voldoende, hetgeen een groot gemak oplevert. Daarentegen zijn de werkingen, welke in zeer ijle middenstoffen of in de ledige ruimte plaats grijpen, met name die van elektromagnetischen aard in den ruimsten zin van het woord in den regel door eenvoudige formules te beschrijven.

Veelal worden de uitdrukkingen „theorie" en „hypothese" op zeer losse en onbezonnen wijze gebezigd ; velen zijn in het studeervertrek ten onrechte minder voorzichtig dan in het laboratorium. De mate van voorzichtigheid noodig bij het gebruik van een scherp werktuig als de hypothese hangt gelukkig van haren aard af; eene zekere indeeling is daarom aan te bevelen, zonder dat men daarom de beruchte classifiëerzucht in toepassing behoeft te brengen. Poincaré verdeelt ze ongeveer als volgt:

Ten eerste hypothesen, die hij natuurlijke noemt en die met algemeene wiskundige beginselen samenhangen; b. v. dat de invloed van zeer verwijderde lichamen in den regel mag worden verwaarloosd en dat kleine be-

Sluiten