Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

altijd het meest heeft toegelegd en waarover hij eene lange reeks van gedeeltelijk zeer uitvoerige werken geschreven heeft 1). Toch was zijne kennis volstrekt niet tot deze vakken beperkt. Zijn werkzame en universeele geest dreef hem aan, om in alles belang te stellen en van alles kennis te nemen. In het nabericht van zijne Ziekte der Geleerden deelt hij mede, dat hij in Engeland en Duitschland niet alleen de geneeskundige practijk oefende, maar eiken dag der week twaalf of dertien colleges gaf over redenkunst, bovennatuurkunde, gewone en verhevener beschouwende en beoefenende wiskunst, sterre- en aardrijkskunde, teeken-, schilder-, bouw-, en doorzichtkunde, ontleedkunst, natuur-, staats- en burgerrecht, geschiedenis, Grieksche en Romeinsche oudheid, en velerlei oude en hedendaagsche talen en vakken van letterkunde. Al is in deze opsomming eenige ïjdelheid te bespeuren en al was de geleerdheid van Bilderdijk soms wel eens meer schijn dan wezen, over de meeste van die vakken, bij welke men ook nog voegen kan botanie, geologie, wijsbegeerte, Schriftuitlegging, godgeleerdheid, zedekunde enz. heeft hij opstellen, verhandelingen, werken geschreven, die, al was het alleen om het eigenaardige gezichtspunt, waaruit Bilderdijk de dingen beschouwt, nog der kennisneming waard zijn.

Van diezelfde breedte van blik leggen zijne menigmaal interessante brieven en vooral ook zijn poëzie getuigenis af. Bilderdijk is de meest wijsgeerige en de meest universeele van onze dichters geweest, de diepste en breedste tegelijk. Hij heeft zelf het tastbaar bewijs geleverd voor hetgeen hij in de voorafspraak van de r/Aek1e der Geleerden zegt :

Geen veld is dor, waar Dichtkunst zich vertreedt,

en aan het slot van den derden zang breeder beschrijft in deze heerlijke verzen :

O zuivre telg van 't hart, vergode Poëzy!

Hoe roert ge en ziel en brein door zoete razernij En zelfbegoocheling! Wie kan uw vlam bedwingen ? Ach, Dichters! Kent ge u zelv', gevoelt ge u onder 't- zingen ! Neen, weggetrokken in een hemel van gevoel,

Verkondt ge orakeltaal op Febus wichelstoel,

U zeiven duister; leest ge in d' afgrond van 't verborgen, En vliegt de Schepping door op vleugels van den Morgen. Ge ontblaakt, en 't ijdel niet neemt lichaam en bestaan!

1) Te Winkel t. a. p. bl. 27.

Sluiten