Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

toe te passen. Het geschikte moment om veeleischend te zijn met wonderbaar overleg kiezend, kon hij de kwade kansen met niet minder geduld het hoofd bieden. Zijne grootere bekwaamheid zijn intellect, zijn combinatie- en adaptatievermogen gaven hem een voorsprong, niet om daadwerkelijk de handen uit de mouw te steken, maar om partij te trekken van de zeer exceptionele voordeelen, die een ontzaglijk vruchtbaar land met ontzaglijk goedkoope werkkrachten, een tekort aan energie en zelfstandigheid bij de zeer talrijke bevolking moesten opleveren. Had hij genoemde geestelijke eigenschappen op den Inlander voor — den Europeaan, menigmaal te zeer gehecht aan Europeesche overdaad en gemak, ging hij, die zich met het alleronmisbaarste kon behelpen, vaak in welstand voorbij.

Zoo zien wij in den loop van weinige eeuwen op Java, in alle bevolkingscentra en hunne omgeving, een typische Chineesche volkplanting opgroeien, wier stamvaders zeker niet hadden gedroomd, dat de wanhoop, waarmee zij het voorvaderlijk rijk verlieten, aan hun nageslacht ten goede zou komen! Zij lieten het trouwens zeker iets beters na dan de weinige zaken van waarde, waarmee zij hun eerste handel op Java begonnen! Een combinatie van raskwaliteiten nl. die zich hier oneindig beter dan in de kleurlooze massa van China's onterfden kon doen gelden. Energie, geduld, concentratie en slimheid. Maar — zouden deze stamvaders ongeloovig het hoofd hebben geschud, indien men hun had verteld, dat zich eens een half millioen afstammelingen op Java zouden bevinden, in betrekkelijken welstand, ingeburgerd als een voornaam deel van 's lands bevolking — zij zouden zich zeker nog ongelooviger hebben betoond, indien men hun had verteld, dat zich in deze samenleving een levendig streven openbaarde naar grooter vrijheid van beweging, naar meerdere ontwikkeling en naar erkenning, officieel en particulier, van de beteekenis, die zij voor de Indische samenleving door verleden en heden hadden erlangd. En zulks door eigen middelen, terwijl hun eigen vaderland hen had verzaakt en zij in hun tweede maar al te vaak stiefmoederlijk werden behandeld!

* *

*

In onze dagen belangrijker dan ooit te voren, nu in het reuzenlijf van China zelfbeweging komt en zich de Chineesche ingezetenen

Sluiten