Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en verstaanbaar beeld van onzen medemensch kwam daarvoor in de plaats. Wat ons eens een utopie scheen: den Chinees als gelijkwaardig medemensch te beschouwen, — werd ons een eisch der rede en der rechtvaardigheid.

Die opvatting kregen wij zeker niet ineens. Een onzer nieuwe bekenden, sinds vele jaren in Indië gevestigd, deed zich in onzen allereersten diensttijd, — gelukkig toeval! — als gids op. Aangenaam verrast door onze belangstelling voor eene samenleving, die hij reeds lang van nabij had leeren kennen en die ook hem in toenemende mate aantrok, was hij dadelijk bereid, zijn ervaring tot onze beschikking te stellen.

„Het is heel natuurlijk" — redeneerde hij o.a. — „dat de Chinees, als verantwoordelijk, zelfstandig wezen bij ons, anderen, een vrij slechte reputatie geniet. Door zijne levensopvatting en overgeërfde inzichten — die bij hem volkomen samenvallen — heeft hij zich sinds eeuwen van het standpunt, dat eenmaal ook het onze was, verwijderd in een richting, bijna tegengesteld aan de onze. Hij kijkt achterom om vandaar te vernemen, wat hij moet laten, terwijl wij sinds eeuwen vóór ons uitzien, om te weten, wat ons te doen staat. Op moreel gebied huldigt hij de opvatting van vóór duizend jaren, zooals zij hem door zijne geestelijke voorgangers werd gegeven, en door hem, zonder behoefte naar vrije interpretatie, naar de letter aangenomen. Binnen den engen kring van die geschreven moraal, houdt hij zich stipt aan de voorvaderlijke voorschriften, maar daarentegen wordt wat daarin niet te vinden is, z.i. aan zijn goedvinden overgelaten

23

Sluiten