Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

mogelijk om met vrucht voor haar te strijden. En ondanks alle gebrek aan absolute bewijzen is het mogelijk ook, om personen, die de schoonheid van een kunstwerk niet waardeerden tot waardeering te brengen, om hun de schoonheid te doen vinden, waar zij haar vroeger niet hadden ontwaard of onopgemerkt voorbij waren gegaan. Men wake daarbij tegen suggestie; vooral niet door suggestie moet een werk mooi of leelijk worden gevonden, men breke die waar men ze vindt, doch men trachte het gevoel te ontwikkelen, het vermogen de schoonheid te onderscheiden, men doe den lezer het leven ademen van den dichter, het licht zien zijner ziel.

Dit is de zware taak van den criticus. Een Nederlander geeft zich spoediger gewonnen voor de poëzie van den buitenlander. Laat ons Bilderdijk om die reden vergelijken met de beroemden uit andere volken, hetgeen ons mogelijk is door zijn vertalingen, beter door zijn navolgingen en het best door de gedichten, die beïnvloed zijn of toevallige gelijkenis vertoonen. En wanneer we aldus omtrent eenig deel van zijn poëzie met zekerheid kunnen getuigen, dan mogen we hem vervolgens aan zichzelf toetsen, de lezer zal dit mede kunnen doen.

De vrije navolgingen van Bilderdijk zijn bekend, ik heb dus slechts naar hen te verwijzen. Waar men minder aandacht aan gewijd heeft, is de verwantschap, die hij enkele malen vertoont met andere dichters, o. a. Goethe en Schiller, ondanks zijn «moffenhaat». Slechts weinig malen liet hij zich over Goethe uit, doch het was dan in gunstigen zin. Ongetwijfeld moet Bilderdijk, die van alles op de hoogte was wat er in zijn tijd voorviel, wel groote belangstelling hebben gehad voor den beroemdste onder zijn medeschrijvers. Daar hij Goethe geheel buiten zijn aanvallen houdt, kunnen wij dus veronderstellen, dat de Olympiër op hem indruk gemaakt heeft.

In een zijner gedichten laat hij duidelijk diens invloed blijken. Dr. Kollewijn mede heeft gewezen op de verwantschap tusschen de «Beurtrei der Koren» en «Gesang der Geister über den Wassern», een van Goethe's meest geroemde verzen. De vergelijking moge hier plaats vinden.

Bilderdijk.

't Vocht in dampen opgeheven.

Wordt tot wolken sadmgedreven.

Wandelt 's hemels ruimten door,

En als regen Neergezegen,

Baant het zich op aard een spoor,

't Daalt in kronk'lend ommezwieren

2

Sluiten