Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hun vollen taalklank en forsche tonen; lyrisch in hun breede en snelle vlucht, in hun bloeiende beeldspraak en verrassende kleurschakeering; wijsgeerig in hun diepe en oorspronkelijke denkbeelden, die, als van hooge geboorte, met koninklijke majesteit ontzach gebieden. Onder deze gedichten spant de Gecstcnwareld de kroon. Dit meesterstuk is een wijsgeerig-christelijke bespiegeling, waarin een beurtelings teedere en stoute gevoelskracht alle gedachten en beelden bezielt met een zoo edele en verrukkende poëzie, dat geen dichter na Dante iets verheveners heeft voortgebracht.

Van de grootste waarde zijn ook Van Hoogstraten's beschouwingen van het epos. Naarmate het ideaal edeler en verheffender is, naarmate het zich in grootscher vormen openbaren en zuiverder of fijner kan afspiegelen, zal het onze ziel haar eigene schoonheid met voller glans doen toestralen. Dat ideaal moet in een epos het middenpunt des lichts zijn, waarvan alle stralen uitgaan. Alles waarin de dichter ons belang wil doen stellen moet er een weerschijn van opvangen. Alle personen wien hij een hooger adelmerk op het voorhoofd wenscht te drukken, moeten ons in de glansen des ideaals voorbijtreden. Dat ideaal moet de eenige levensvorm zijn van de schepping zijner kunst. Hieruit vloeit van zelve voort dat geen epos aan de hoogste eischen der kunst kan voldoen, zoo er niet van tijd tot tijd bovenmenschelijke wezens handelend in optreden. Geen ideaal is volkomen zoolang het de grenzen der aarde niet heeft overschreden. De aarde is woest en ledig, ook in de sferen der poëzie, zoo er geen machtige Godheid in heerscht. Een kunstenaar gevoelt een onweerstaanbare aandrift zijn hand smeekend toe te strekken aan beschermgeesten, die zijn hoofd omzweven. Niet slechts in den kunstenaar woelt die aandrift; in de geheele menschheid. Vandaar dat nooit een kunstuiting waarlijk bezielend heeft mogen werken op een volk, voor zij in bondschap kon treden met het bovenzinnelijke, 't Is of des menschen geest zich vereenzaamd gevoelt zoolang geen hooger geesten hem de teedere broeder- of de beschermende vaderhand reiken.

Vooral de held des gedichts moet schitterend uitkomen. Het moet blijken, dat deze op een geheel bijzondere wijze een bevoorrecht gunsteling is van bovenaardsche machten. Waar een dreigend gevaar niet meer door menschenkracht van zijn schedel kan worden geweerd, moet een hooger macht over dien schedel waken.

Bilderdijk heeft in de bestaande zangen van den Ondergang der Eerste Wareld van een bezieling blijk gegeven, die geen oogenblik haar forsche en ontzettende kracht scheen te kunnen verliezen. Als een ziener hoog boven de dwarrelwolken dezer aarde verheven, zweefden de werelden der

Sluiten