Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van Toelichting, waarin de geschiedenis dezer zaak zoo helder en beknopt is uiteengezet, dat geen betere uiteenzetting mogelijk is dan deze officieele. Zij luidt:

Het denkbeeld om de geschillen tussehen de volken niet door geweld en overmacht maar door het recht te doen beslissen, heeft reeds in de vroegste tijden voor wijsgeeren en staatslieden eene groote aantrekkelijkheid gehad. V oor al in dagen wanneer de rampen van den oorlog de menschheid zwaar drukten, hebben stemmen in dien zin zich doen hooren en somtijds hier en daar eenige ingang gevonden. De plannen in den loop der eeuwen tot verwezenlijking van dit denkbeeld beraamd bleven echter steeds vrome wenschen. Het belangrijkste van deze plannen is dat van Koning Hendrik I\ van Frankrijk geweest, die in 1607 een verbond wilde tot stand brengen tussehen alle beschaafde staten van Europa met het doel om aan de godsdienst-oorlogen een einde te maken. Volgens zijn voorstel, dat zelfs geen begin van uitvoering heeft gekregen, zoude een vergadering van afgevaardigden door alle Regeeringen benoemd en om de drie jaar aftredende, in een der groote steden van Europa voortdurend zitting' houden, ten einde twisten tussehen vorsten en onderdanen te beslechten. In de geschriften der beoetenaars van het volkenrecht in de zeventiende en achttiende eeuw is de weerklank van dit plan gedurig merkbaar. Zoo dringt o.a. Hu go de Groot, waar hij, in zijn beroemd werk over het recht van den oorlog en vrede, over de middelen handelt om den vrede te bewaren, er op aan, dat er vergaderingen zullen worden gehouden van afgevaardigden van christelijke Staten, waarin de geschillen, die mochten ontstaan, beslist zouden worden door hen, die zei ven bij de beslissing geen belang hebben. (De Jure Belli ac Pacis. Boek II hoofdstuk XXIII.)

Gedurende het tijdperk der oorlogen van Lodewij k XI \ heeft F én él o n, de schrijver van den alom bekenden Telemaque, een welsprekend pleidooi geleverd voor het beginsel van scheidsrechterlijke uitspraak bij twisten tussehen vorsten, terwijl in 1713 de abt de St. Pier re een uitgewerkt plan ontwierp, gewijd aan de nagedachtenis van koning Hendrik IV, dat ten doel had door eene nauwe aaneensluiting van staten den vrede bestendig te maken. Een Senaat bestaande uit vertegenwoordigers van alle landen zoude gevestigd worden in eene Europeesche stad, die tevens als volkomen neutrale plaats aan het bestuur dier vergadering zoude worden onderworpen. St. Pierre stelde daartoe voor de stad Ltrecht, waar destijds het vredescongres vergaderd was. Soortgelijke plannen zijn in het laatst der achttiende eeuw nog geopperd door Bentham en Kant, doch zij hebben bij de vorsten

Sluiten