Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

genomen, zooals deze waren op liet oogenblik, dat de overeenkomst werd aangegaan, of — voor verwijderde plaatsen — dat de tijding is ontvangen.

(Art. 1 van den wapenstilstand van Parijs, 28 Jan. 1871.)

Het militaire statu quo, zijnde de wederzijdsche belofte den toestand te laten zooals die is, vereischt nadere toelichting. De werking van een wapenstilstand is in het algemeen eene negatieve, eene van onthouding. De mate van die onthouding dient men duidelijk te kennen.

Om te beoordeelen wat al of niet, tijdens den wapenstilstand, geoorloofd is, behoort men het verschil tusschen strategische en tactische oorlogshandelingen in het oog te houden. De eersten hebben buiten de werking van het kanon, buiten het gezicht van de tegenpartij plaats. Voor deze handelingen is controle op het nakomen der conventie dikwerf bezwaarlijk. Om de partijen wederkeerig de gelegenheid tot schending der conventie-bepalingen te ontnemen, behoort een breede grondslag, eene ruime opvatting aangenomen en, binnen zekere grenzen, eene groote vrijheid toegestaan te worden. Het aannemen van eene demarcatie- of scheidslijn tusschen de partijen biedt daartoe het middel aan. Die lijn mag door geen der partijen worden overschreden. Soms wordt zelfs bepaald, dat zij door de voorposten, tot een aangewezen afstand, niet mag worden genaderd (art. 1 van den wapenstilstand van Parijs, 28 Jan. 1871), of wel wordt voor elke partij eene afzonderlijke lijn vastgesteld en de tusschengelegen terreinstrook onzijdig verklaard (art. 4 van den wapenstilstand van Villafranca, 8 Juli 1859).

Is zulk eene scheidslijn van bezettingsgebied aangenomen, dan behoort aan elke partij, binnen dat gebied, volkomen vrijheid van handelen te worden gelaten. Vóór den wapenstilstand had zij recht en vrijheid van beweging in de door haar bezette streek; de wapenstilstand kan dat recht niet verkorten.

Zoowel het aanleggen van vestingwerken en nieuwe verschansingen, het versterken van reeds bezette stellingen, als het verplaatsen van troepen in alle richtingen, is dus binnen de demarcatielijn geoorloofd. Door de richting van deze scheidslijn en den tijd van duur van den wapenstilstand, is men bij machte te verhinderen, dat de vijand strategische punten bezet of verdedigingswerken van zoodanig belang opwerpt, dat het bereiken van het einddoel des oorlogs daardoor wordt vertraagd. Voor bijzondere gevallen kunnen in de conventie bepalingen worden opgenomen.

De tactische handelingen liggen binnen het bereik van het kanonvuur. Buiten dat bereik is alles geoorloofd; want ook wanneer er geen wapenstilstand of wapenschorsing ware gesloten, zouden handelingen, die buiten het waarnemingsvermogen en verder dan de dracht van het geschutvuur plaats

Sluiten