Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Ik moet mij hier onthouden van een uitvoeriger uiteenzetting van de verhouding, zooals ik mij deze denk tusschen kerk en Openbaar Leesmuseum. Alleen wil ik als mijn meening zeggen, dat ik mij een samenwerken van beide moeilijk denken kan, waar in geloofszaken de neiging van uiteengaan en verdeelen zich openbaart, en in ontwikkelings-streven de algemeene strekking ligt opgesloten van synthetisch opbouwen. Ook telt het Openbaar Leesmuseum onder zijn bestrijders meest kerkelijke fracties, en is meermalen op te merken, dat de opening van een algemeen Openbaar Leesmuseum terstond gevolgd wordt door een dergelijke instelling op confessioneelen grondslag. ') Over dit voeren van bestijdende partij-politiek door middel van leesinrichtingen sprak ik overigens reeds boven, jt 10.

Toch is in minder fel naar het geloof gescheiden bevolkingscentra samenwerking gevonden met het godsdienstonderwijs bijvoorbeeld, de zondagsscholen, en dergelijke. In ieder geval heeft het Openbaar Leesmuseum te zorgen voor de bronnenliteratuur der groote godsdienstige richtingen, en de algemeene religieuze- en kerk-historische onderzoekingen.

62. Openbaar onderwijs en het werk van Openbare Leesmusea staan echter op één, gemeenschappelijke basis: het brengen van ontwikkeling aan ieder.

Wel is de methode van werken een geheel uiteenloopende. Met Norren berg's schema3) kunnen wij tegenover elkaar stellen: School — Openbaar Leesmuseum; onder zekere pressie en reglementeering onderwijs gevend — vrijwillige keuze der hulpmiddelen; afgerond en beperkte plan — onbegrensdheid; gebonden aan vaste uren — naar den tijd vrij; maakt gelijke typen — bevordert zelfstandige en individueele ontwikkeling; geeft de algemeene grondslagen — stelt in de gelegenheid daarop verder voort te bouwen.

Dit alles sluit echter niet uit, dat een vruchtbare samenwerking, een wederzijdsche aanvulling mogelijk is; of, zooals Poster11) terecht opmerkt: «The school and the library are complements of each other ... neither in itself possessing every requisite advantage, but, taken in connection, lacking nothing».

!) Het klassieke voorbeeld is gegeven in Freiburg i. Br.

C. Nörrenberg, Biicher und Lesehallen. In: CVE. 1897, S. 50,51.

3) E. W. Foster. The school and the library: their mutnal relation. In: LJ. 1879, p. 319.

Sluiten