Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

men anderzijds, of niet juist in het tot de bronnen zeiven brengen, waartoe Openbare Leesmusea de gelegenheid bieden, een oplossing van dit bezwaar kan liggen.

Deze zijn de meer belangrijke bezwaren, die tegen Openbare Leesmusea zijn ingebracht. Dergelijke tegenwerpingen als b.v. nog in 1899 in Hannover werden gemaakt: «die geplante Lesehalle möchte ein Schlupfwinkel für allerhand Gesindel werden»1), behoeven alleen als curiosum vermeld te worden.

Maar toch: op allerhande tegenwerking dient men verdacht te wezen bij het in praktijk brengen van het beoogde; en met ernstige bezwaren valt steeds rekening te houden.

Dit bedenke men vooral, wanneer men zich een juiste voorstelling maken wil van den omvang van het nut en het doel en het werk van deze jongste aller sociaal-paedagogische instellingen.

150. Conclusie. In het kort herhalend, wat in dit hoofdstuk besproken is, komen wij tot dit beeld.

Van Openbare Leesmusea kan zeer zeker, en in ieder geval bewuster en doeltreffender dan van uit welke bibliotheek dan ook, worden meegewerkt aan het geven van steun, leiding en prikkel aan het streven naar ontwikkeling en ontspanning.

Daarbij heeft men echter niet te rekenen op duurzame resultaten, wanneer niet ten eerste voldoende aansluiting bij het onderwijs wordt gezocht; en wanneer ten tweede voor een groot deel der bevolking geen betere economische levensvoorwaarden komen, die in staat stellen ook aantenemen wat geboden wordt.

Dat ten slotte de instelling er eene is, meer van de toekomst dan van het heden; dat wil zeggen: dat veel van het beproefde en toegepaste nog in het stadium van langzame ontwikkeling verkeert; dat er dus overdrijving naast tekortkoming, onverstandige tegenkanting naast al te spoedige voldaanheid, veel willen naast weinig steun, te betreuren valt.

Wij hebben derhalve hier eerder een beeld vóór ons van hetgeen-, en van den weg waarlangs in de toekomst iets te bereiken is, dan van hetgeen alreeds bereikt werd.

') Pfannkuche, l.c. S. 55.

Sluiten