Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Vooral geen „uitersten." De weinige, zeer weinige predikanten, die de Waarheid recht sneden, werden wel door den kleinen inan niet ingenomenheid gehoord, maar door de toongevende burgerij en de mannen van gezag niet minder gemeden en geschuwd dan de openbare verkondigers van het ongeloof.

(reen uitersten. Verdraagzaam en gematigd moest men zijn. Niet gereformeerd, niet rooinsch, ook niet ongeloovig. Een godsdienst, die met het verstand, met de Rede van den niensch was overeen te stemmen; een üod, dien men in alles volkomen niet zijn verstand, met de Rede kon begrijpen. l>it was het zoogenaamde Rationalisme. En wel kwamen velen tegen die richting op: maar wat zij er voor in de plaats gaven, was allerminst gereformeerd. In 1810 was van die zijde te Groningen een heel vroom boek verschenen, welks schrijver intusschen uitriep: ..Blijf weg met uw leer van Drieëenheid", den Catechismus verachtte en de Liturgische geschriften ,.allerellendigste formulieren" noemde, ja Koning Willem I smeekte 0111 „verbreking van de Dordtsche kluisters".

Onder die omstandigheden is het verklaarbaar, dat aan de gereformeerde Kerken van regeeringswege eene organisatie kon worden opgelegd, die van haar maakte een gewoon genootschap, eene menschelijke vereeniging, in plaats van eene Kerke Christi. De ambtenaren van den Koning hadden ontworpen een Algemeen Reglement voor het beshtvr iler Hervormde Kerk van het Koninkrijk tier Nederlanden. Dit Reglement werd niet naar de kerken, in nationale Synode vergaderd, verzonden, maar naar eene Commissie van elf predikanten, door den Koning daartoe aangewezen. Deze Commissie legde in een rapport haar meening over het Concept-Reglement neder; dit rapport werd in handen gesteld van een ambtenaar, den Secretaris van Staat; en deze wijzigde nu het Concept zoover liet hein goeddacht. Daarna nog, voor den vorm, eene vergadering van de Commissie; en eindelijk, 7 Januari I8l(i, werd bij Koninklijk besluit het Algemeen Reglement, waarnaar de Kerken voortaan hadden te leven, vastgesteldHet verzet der Kerken tegen deze revolutionaire daad, tegen deze machtsoverschrijding van de zijde der Overheid en ongehoorde vernedering en hoon aan de Kerk van Christus toegebracht, was van weinig beteekenis. Slechts enkele predikanten met de classes Leiden en Woerden en voorts de classis Amsterdam zelve brachten bij den Koning ernstige bezwaren in; maar overigens

Sluiten