Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tegenover een anderen Staat om zich-zell met de wapenen

recht te verschaffen.

De oorlog is rechtsmiddel, geen doel. Integendeel, het doel van den oorlog is de vrede, doch een vrede op een beteren grondslag, waarbij het bestaande geschil uit den weg is geruimd, of beide partijen tot een vergelijk worden gebracht. De nieuwe rechtstoestand, die daardoor tusschen partijen ontstaat, wordt door het vredesverdrag geregeld.

Het rechtmatige van den oorlog is door vele groote volkenrechtkundigen erkend.

Ofschoon de oorlog dus van eiken vrijmachtigen Staat een erkend rechtsmiddel is, erkend in alle rechtsboeken, en in de constituties der meestbeschaafde Staten, is het toch goed de willekeur in den oorlog zooveel mogelijk te beteugelen, door de partijen te nopen voor den rechtskamp eenige voorwaarden, gebruiken, regelen of rechten aan te nemen en zich daaraan te houden.

Oorlog is niet alleen een natuurrecht, maar wordt zelts een plicht van den Staat, wanneer zijne onafhankelijkheid wordt bedreigd. Montesquieu zegt in zijn Esprit des Lois: «Wet leven der Staten is als dat der menschen. Deze hebben het recht iemand in geval van zelfverdediging te dooden, gene hebben het recht tot hun zelfbehoud oorlog te voeren. ')

Wanneer een beschaafde Staat oorlogvoert met een onbeschaafd Rijk of met een wilden volksstam, die zich niet stoort aan de beginselen van het volkenrecht (vroeger Europeesch internationaal recht genoemd), dan is rechtens de beschaafde Staat niet gehouden zich in dien oorlog naar de regelen van het oorlogsrecht te gedragen J), omdat dit op de wet van wederkeeriglieid berust. Anders dan het recht spreekt echter de politiek en de zedenleer. De laatste is, voor de Staten als voor de menschen, het resultaat van hetgeen de ondervinding van jaren, soms van eeuwen, geleeid heeft dat, wanneer men bijv. het eene doet of het andere nalaat,

1) Livre X. chap. II.

2) Heffter, p. 225.

Sluiten