Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een konvooi met Fransche zieke soldaten hadden vermoord. Eene sectie artillerie en een eskradron jagers te paard waren er aan toegevoegd. Op den terugweg naar de divisie verneemt Kolonel Rouelle, die over dit detachement het bevel voerde, de capitulatie. Hij wordt namens zijn divisie-commandant gelast zich aan de Spanjaarden overtegeven, daar hij volgens de voorwaarden in de capitulatie begrepen was, evenals de troepen van Generaal Vedel, die op anderhalf uur afstands nabij Baylen had gestaan en zich hadden overgegeven. Kolonel Rouelle weigert echter dit bevel te gehoorzamen. Wegens de groote verantwoordelijkheid dezer daad roept hij de officieren voor en zegt: „On veut nous f'oreer a nous r end re, nous qui n'étions pas a cette malheureiise affaire, nous dont on n'a pa disposer que par un abus de pouvoir et un exces de Idcheté, nous enfin qui avons des armes! Le souffrirons-nous, mes timis?" — Die toespraak werd door de officieren met teekenen van goedkeuring ontvangen, toen de .,Sonslieutenant" Bugeaud — later de beroemd geworden Maarschalk — zich niet kunnende bedwingen, uitriep dat de overgave een schande zou wezen, dat de Kolonel op allen kon rekenen, en hij om de eer verzocht van met zijne compagnie, waarvan de kapitein en de luitenant gesneuveld waren, de achterhoede op dien gevaarlijken tocht naar Madrid te commandeeren. Dit werd toegestaan. Vijf dagen duurde de marsch van deze dapperen, onder zonnehitte, gebrek aan water en aanhoudende gevechten van de achterhoede tegen de Spaansche ruiterij. Eindelijk wordt niet Madrid, dat middelerwijl in opstand was gekomen, maar het legerkorps van J o u r d a 11 bereikt, aan wien Kolonel Rouelle mededeelt, waarom hij aan de bevelen van zijn chef niet heeft gehoorzaamd '). Jour dan keurde die handeling goed.

Is zij uit een rechtsoogpunt te verdedigen? Naar mijn gevoelen, buiten eenigen twijfel, ofschoon het door eenigen in twijfel is getrokken. Al wat met de eer in strijd is. wordt ook door het recht, als in strijd met de natuur, verworpen. Een officier moet in de eerste plaats waken voor zijne eer, voor die zijner soldaten en voor die der wapenen van den Staat. De inspraak van zijn eer- is tevens die van zijn rechtsgevoel. Vóór alles moet hij daaraan gehoorzamen, daarnaar zich steeds gedragen. Zelfs buiten aanmerking latende dat, waar eene capitulatie in het open veld niet geoorloofd is, hij, die daartoe toch overgaat, de bevoegdheid verliest anderen te gelasten de ongeoorloofde daad te verrichten, is het zeker dat de gecapituleerd hebbende bevelhebber, in handen des vijands, de physieke en moreele eigenschappen en de vrijheid van handelen mist, welke onafscheidelijk aan het recht van bevel moeten zijn verbonden. Van het oogenblik dat hij in de macht des vijands is, staat hij onder overmacht en vervalt zijn gezag over anderen.

1) Lorédan Larcliey, Suites d'une capitulatim. Paris 1885.

Sluiten