Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

open moest staan tot den met geestesschatten gevulden tempel, — toen was het, dat de democratie geboren werd.

Mag het een wonder heeten, dat zij, van den aanvang at' met leede oogen aangezien, als een onbeschaamde indringster verfoeid, tegengewerkt, althans ongaarne gesteund, op haar beurt eenzijdig ging voelen, partijdig ging oordeelen?

Zoo het al niet te betwisten zij, dat menig ontevredene, er aan wanhopend, met en onder de tegenwoordige staatsregeling tot zuiverder, harmonischer sociale toestanden te geraken, zich bij de revolutiepredikers heeft aangesloten, roekeloos ware het toch, te beweren, dat de democratie daarvoor verantwoordelijk is. Want begeerde zij oorspronkelijk iets anders, dan erkenning van het aan ieder individu toekomend recht zich een menschwaardig bestaan te verzekeren? — Daar nu het machthebbend intellect, al naar de omstandigheden, die erkenning telkens zich laat afdwingen en telkens weer terugneemt, kan het geen bevreemding wekken, dat de democratie bij wijze van tegenweer, de waarde der verstandelijke voortbrenging is gaan verkleinen, ja somtijds geheel miskennen. Ongetwijfeld eene fout, doch gelukkig geen onherstelbare.

Nog zoekt haar de aanklacht op, dat zij zich, in haar ijver om knellende banden los te wringen, in tegenspraak brengt met de zedewet, ja, sommigen betichten haar zelfs van oproer tegen de van God gewilde rechtsorde.

Hier zou als wêerleggend argument kunnen gelden, dat, wie zich over 't vele onrecht, dat binnen de grenzen der legaliteit gepleegd wordt, over de vele ellende, waaraan onschuldigen blootgesteld worden, bezwaard voelt (en wie voelt zich, bij eenig nadenken, er niet over bezwaard!) juist blijk geeft van de gezondste opvatting der zedewet, juist de door God gewilde rechtsorde toont te eerbiedigen.

Wanneer dus, in naam van 't democratisch beginsel, te velde wordt getrokken tegen kastevooroordeel en monopoliegeest en machtsmisbruiken, wat heeft de geloovige daarin te vitten en te laken ? Past het niet veeleer den would-be navol-

Sluiten