Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Tot zware straffen veroordeeld

periode 1870—72: 46 per 100.000 inwoners periode 1891—95: 41 per 100.000 inwoners Gevangenen: in 1872. — 5393 „ in 1895. — 3085

Zou die sterke vermindering niet toeteschrjjven zijn aan den uitstekenden geest der Zweedsche toonaangevende standen? Nooit — hoort g\j, nederlandsche gemeenteraden? — zal de Zweedsche overheid 't durven bestaan duizenden onderwijs-voor-hun-kinderenverlangende ouders af te schepen met 't praatje dat de scholen vol zijn!

En hoeveel achting dragen niet de Zweden, van den bewindsman af tot den dokwerker incluis, aan 't onderwijzend personeel toe! Met hoeveel belangstelling volgt niet de Zweedsche boerenstand, waaronder merkwaardige autodidacten en parlementsredenaars, de vorderingen der hoogere wetenschap! Met hoe teedere zorg hebben de Zweedsche Kamers er niet voor gewaakt dat de Universiteit te Upsala vorstelijk werd ingericht!

Waarom moet Nederland, op 't gebied der volksontwikkeling, achter Zweden komen?

Wfl weten 't niet: wij vragen slechts. Wij vragen ootmoedig, maar dringend. Wij vragen en wij zullen blijven vragen — Carthaginem esse delendam — tot Nederland 't verloren terrein, eens voor altijd, herwonnen heeft!

Stockholm, Nov. 1899.

AANTEEKENING 12. Evenals men, door een oordeelkundige behandeling, krankzinnigen wêer zielsgezond kan maken, zou 't niet onmogelijk wezen, niet toepassing der op Amerikaanschen bodem in practijk gebrachte genezings-methode (ook wel 't Elmirasystem genaamd) de meeste misdadigers aan de macht des Boozen te onttrekken. Men bedenke dat 't begrip straf 't begrip verbetering niet uitsluit. Zou 't niet op den weg liggen van een nieuw op te richten Bond dien reddingsarbeid te ondernemen? Al werden er slechts een paar honderd 'sjaars van hun wilde hartstochten bevrijd, het ware idem zooveel op den vijand veroverd.

Wie gaat er mêe ten kruistocht?

(Zie A. Winter. Opvoeding van gevangenen, uit het Engelsch door Mr. A. de Graaf. Scheltema en Holkema, 1899.)

AANTEEKENING 13. Hoe 't in de Zwitsersche Cantons met de volksontwikkeling gesteld is, weet ieder die van sociale onderwerpen studie gemaakt heeft.

Minder bekend zijn de Grieksche toestanden. Ziehier wat Ernest Lavisse er over zegt:

Aucun peuple au monde n'a un si grand amour pour ce syndicat qu'on appelle la communauté. Une ville grecque n'est peuplée que de monuments dus k la générosité particulière: le rêve de tout grec est de batir dans sa ville un höpital, un lycée, une école, une église, une fontaine, un monument, oü son nom flamboiera

Sluiten