Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zoening met hem sprong af. Toen vatte eindelijk de maclitelooze Koning een wanhopend besluit; hij deed den onderdaan, dien hij niet durfde, niet kon terechtstellen, verraderlijk vermoorden, diens broeder, den kardinaal, ter dood brengen, de andere leiders der Ligue, voor zoover hij ze bereiken kon, in hechtenis nemen. In haar hoofden hoopte hij de geheele partij te vernietigen. Gewichtige gebeurtenis, ook voor de Nederlanden! Zij was het tegenovergestelde van den Bartholomeüs-moord. Zooals die de Spaansche heerschappij in de Nederlanden van een dreigenden aanval verlost had, zoo bracht thans de moord van Guise die heerschappij in onvoorzien gevaar.

GeSïï wonder, dat Parma onder zulke omstandigheden zich in geen veel omvattende ondernemingen gestoken had. De betrekking, waarin Philips tot de Ligue stond, dwong hem, haar te hulp te komen; zijn belang vorderde het evenzeer. Wij zagen reeds, hoe Parma het geld, dat hij zelf zoozeer behoefde, terstond aan de Liguisten gezonden had; een regiment Duitschers, voor dat geld geworven, kwam juist van pas het katholieke leger versterken. Een oogenblik slechts had de moord van haar hoofden de Ligue ter neer geslagen; verontwaardiging en wraakzucht deden haar nu des te moediger opstaan. Parijs het eerst, en op zijn voorbeeld de overige Liguistische steden grepen naar de wapenen; Mayenne, de eenige overgebleven broeder van Guise, werd door allen als zijn plaatsvervanger aangenomen. De Paus vroeg dreigend den Koning rekenschap van den moord, aan een kardinaal gepleegd, en sprak den banvloek over hem uit. Een poging, om Philips te bevredigen werd door dezen koel en smadelijk afgewezen. Dus moest de Fransche Koning zich wel op oorlog met de Ligue en haar bondgenooten voorbereiden. Wat bleef hem, alleen tegen zoo velen, over, dan zich in de armen van Hendrik van Navarre en zijn Hugenoten te werpen 1)l? Hij vereenigde wat hij aan krijgslieden bijeen kon brengen met de geringe maar welgeoefende legermacht van Hendrik, en kwam daarmee, na een reeks van kleine overwinningen behaald te hebben, de oproerige hoofdstad zelve belegeren. Het scheen, dat de Koning, dien de Kerk had vervloekt, met zijn ketterschen bondgenoot de macht der kroon eerlang herwonnen zou hebben, toen plotseling een monnik, in

1) Reeds in Januari 1Q89 schreef de schrandere Walsingham: „Men of best judgment and best aüected here do wish that Spain would raake himself a party with those of the ligue, as the onl; wav to drawe the King to use the King of Navarre's service and those of the religion." — Wright, Queen Elisabeth, II, J. 395.

Sluiten