Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zijn plannen in hun geheelen omvang voor Oldenbarnevelt bloot: drie of vier jaren van vrede had hij noodig om de hulpmiddelen van zijn rijk te ontwikkelen en te vermeerderen; zoolang moesten de Yereenigde Nederlanden den krijg alleen volhouden. Hij zou hen echter niet verlaten: wat zij hem hadden voorgeschoten zou hij hun ruim terug betalen; zij konden op een millioen kronen binnen vier jaren staat maken '). Intusschen hoopte hij Frankrijk te bevredigen en tot zijn oude welvaart terug te brengen, om dan, versterkt en uitgerust, den thans gestaakten oorlog onder gunstiger omstandigheden te hervatten, en, met de Staten in verbond, den Spanjaard uit al de Nederlanden te verdrijven 2). — Wij weten dat er meer dan tien jaren zijn verloopen, eer Koning Hendrik gereed was om den krijg opnieuw te beginnen, en dat toen het moordtuig van Ravaillac de uitvoering van zijn ver reikende plannen voor altijd verijdeld heeft. Maar in den bijstand, dien hij Oldenbarnevelt had toegezegd, heeft hij woord gehouden. Zonder het geld, dat hij terugbetaalde, zonder de Fransche krijgslieden, die hij oogluikend in Hollandschen dienst liet aanwerven, zou het volharden in den strijd, totdat het Bestand verademing gaf, bijna onmogelijk geweest zijn.

Als goede vrienden verlieten de Nederlandsche gezanten den Koning te Nantes, waar deze kort daarop dat gewichtige edict

1) Zoo lezen wij in het verbaal der ambassade (Genkst. van Oldenb., II, blz. 221): Voor rijn rechters begrootte Oldenbarnevelt de som op 1,300.000 kronen of 3,900.000 franken, binnen eenige jaren te betalen: Verhooren, blz. 130; in zijn Remonstrantie, blz. 33, op 2,900 000 gulden in vier jaren.

2) In het verbaal der ambassade staan deze vertrouwelijke mededeelingen natuurlijk niet geboekt. Wij kennen ze uit een brief van Jeannin van 24 Sept. 1607. De plaats verdient om haar belangrijkheid hier uitgeschreven te worden: „Le SieurBarnevelt nous a dit aussi, du vivant de M. de Buzanval, que S. M. donnoit eet argent, non en intention de le retirer, mais pour les secourir secrètement, occuper les forces et consumer les moyens du roi d'Espagne pendant trois ou quatre ans, au bout desquels Elle lui avoit promis et assuré de sa propre bouche d'entrer ouvertement en guerre contre lui, le priant de faire en sorte que les Etats voulussent soutenir cette guerre jusqu'audit temps, et que la guerre, qn'il feroit lors ouvertement, les delivreroit de tout péril. Ce que ledit Sieur de Buzanval nous confirma être vrai, et nous le soutint avec ledit Barnevelt, lequel y ajouta aussi que sur cette esperance de la déclaration de S. M., il avoit fait toutes sortes dVflorts, et donné avis de faire grandes levées en son pais, et a été, 4 vrai dire, presque le seul auteur de faire durer la guerre et 1'animosité contre 1'Espagnol." Negoc. (édit. Buchon), p. 162. — Daarop antwoordt hem Villeroy, den 8«ten Oct.: „II est vrai que S. M. dit au Sieur de Barnevelt, quand il vint vers EUe a Nantes, 1'an 1598, qu'il sideroit aux Etats a soutenir la guerre, puisqu'ils ne vouloient entendre i la paix conjointement avec S. M., la quelle les y convioit, et que ce ne seroit que pour trois & quatre ans, a la fin desquels Elle y entreroit avec eux." Negoc. p. 171.

Sluiten