Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„Alle heksen moeten, volgens Delrio, te vuur en te zwaard worden uitgeroeid; wie dit niet toegeeft is, volgens hem, van gezond verstand beroofd. De ondervinding leert, dat heksen schier alleen door kerkerstraf en brandstapel worden bekeerd.

De bekeerden moeten vóór het verbranden geworgd worden, de onboetvaardigen levend verbrand. Folteren is in 't belang der heksen zelf, want dan zullen zij bekennen en haar eeuwige verdoemenis ontgaan. Zooals Paus Paulus III zeer wijselijk heeft bepaald, mag niet langer dan een uur gefolterd worden; voor dezelfde aanklacht mag niet meer dan driemaal worden gefolterd; dit moet dan op drie verschillende dagen geschieden, opdat de geleden pijn en schrik hebben kunnen bedaren en nieuwe schrik en pijnen weer kunnen worden opgewekt. Om te folteren, moeten ernstige aanwijzingen voorhanden zijn; één ernstige getuige is echter genoeg. Men mag ook folteren, om de namen der medeschuldigen te achterhalen. Tot hevig folteren kan o. a. worden overgegaan, als de aangeklaagde een slechte reputatie heeft; als hij heeft willen vluchten; als de aanklager een vriend is van den beschuldigde; als in zijn huis toovermiddelen of tooverboeken zijn gevonden. Heeft iemand een dier gewond en men vindt kort daarna een vrouw, die dezelfde verwonding heeft, dan kan deze gefolterd worden, als zwaar verdacht van een heks te zijn geweest (in de gedaante van het dier). Een voldoende aanwijzing om te folteren kan het ook zijn, als een geloofwaardig getuige verklaart een vrouw een paard te hebben zien drenken, dat kort daarop dood viel; of als twee getuigen gezien hebben, dat een vrouw kort voor een onweer met een staf op een steen sloeg, ofwel bloemen of kruiden in een vat wierp. Elk van die teekenen kan op zichzelf voldoende redenen zijn, om tot folteren te besluiten. Het folteren moet zóó worden aangewend, dat het lichaam niet ernstig wordt verwond; dat wil zeggen, dat er geen open wonden worden gemaakt en geen beenderen gebroken; want dat gewrichten ontwricht worden is niet altijd te vermijden. Als de te folteren persoon krachtig is, kan de foltering worden verzwaard, door bij het optrekken meer gewicht aan de voeten te hangen en hem daarbij te geeselen",

Vervult het lezen der wreede mishandelingen, waaraan die arme menschen blootstonden, den lezer met afgrijzen, bij de bespreking der vreemde kunsten, die duivels en heksen uithaalden, wordt niet zelden de lachlust opgewekt en altijd walging voor de domheid van monniken en priesters uit die zoo gezegende middeleeuwen. Von Hoensbroech vult meer dan driehonderd bladzijden met interessante bijzonderheden omtrent dat voor de Kerk zoo beschamend onderwerp. Het is moeilijk daarvan in deze weinige regelen een beeld te geven, toch zal ik het beproeven. Bij het

Sluiten