Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Een groot bevorderaar van het onderwijs was Keizer Karei de Groote. Zelf een minnaar der wetenschappen, was een van Kareis groote zorgen de jeugd te doen onderrichten. En we hebben slechts een blik te slaan in de „rondgaande brieven", die van den Keizer zijn uitgegaan, om overtuigd te worden, dat ook in de zaak van het onderwijs Europa veel aan dezen monarch te danken heeft.

Zoo wordt in een keizerlijk schrijven van 787 den Bisschoppen en Abten ten zeerste op het gemoed gedrukt, dat zij toch zooveel mogelijk zouden zorg dragen, dat alle kinderen, niet slechts van christenen, maar ook van heidenen, niet enkel van vrijen, doch ook van lijfeigenen behoorlijk onderwezen werden.

Strenger en uitvoeriger nog zijn de bepalingen, door een synode van Bisschoppen, door Karei in 789 bijeengeroepen, uitgevaardigd, lederen Bisschop werd de verplichting opgelegd in zijn zetelplaats een school te onderhouden. Ook de leervakken werden opgenoemd, die in deze onderwezen moesten worden. Als zoodanig vinden we vermeld het lezen, het schrijven, het noten-zingen, de psalmen, het rekenen en de kalender.

Schoon waren de resultaten.

Van af Karei den Groote vinden we het schoolwezen in vele streken van Europa voorgoed gevestigd. Niet alleen werd er onderwijs gegeven in de bisschoppelijke steden en in de kloosters, ook het platteland reeds zien wij hier en daar door de zorg der Bisschoppen in het bezit van eenige scholen gesteld. Het was daarbij den geestelijken verboden voor het geven van onderwijs een belooning te vorderen of andere dan geheel vrijwiiiige geschenken daarvoor aan te nemen.

Karei zelf bezocht de scholen en dreigde de ouders, die hun kinderen geen onderwijs deden geven, met kerkelijke straffen. Veel van het goede, door den machtigen Charlemagne tot stand gebracht, ging door den inval der Noormannen te niet. Maar het zaad, eenmaal gezaaid, had wortel geschoten. En al mochten hier en daar de vruchten vernietigd worden, de eenmaal gelegde kiem bloeide weer op.

Door verschillende oorzaken: de verheffing der burgerij, de ontwikkeling van handel en nijverheid, de opkomst der Broeders des gemeenen levens, de uitvinding der boekdrukkunst, had er

Sluiten