Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Toch is het voor het kennen van H.'s stelsel niet van zoo groot belang, dat wij, na het reeds meegedeelde, er nog verder over behoeven uit te weiden.

Het derde deel van H.'s werk mogen wij evenwel niet geheel onbesproken laten.

Men zou toch allicht den indruk krijgen, omdat H. zoo den nadruk op het onderwijs legt bij de opvoeding, dat hij aan de schoolopvoeding boven de huiselijke opvoeding de voorkeur geven zou. Toch is dit het geval niet. In de derde afdeeling van het derde deel- spreekt hij in het eerste hoofdstuk over de huiselijke opvoeding. Nadrukkelijk betoogt hij daar dat staatsopvoeding nooit in de plaats van de huiselijke opvoeding kan treden. „De staat onderzoekt wat onderzocht kan worden, het uiterlijke van gedrag en weten. Hij dringt niet tot de kern door. De onderwijzers aan openbare scholen kunnen niet veel dieper gaan ; ook hun is het meer aan de som van kennis gelegen, die zij aanbrengen, dan aan den leerling op zich zelf en aan de wijze, waarop ieder zijn kennis innerlijk verwerkt.

„Aan de gezinnen echter kan geen vreemde vergoeden, wat aan de leden ontbreekt, en het innerlijke voelt en ziet het gezin vaak zoo, dat loutere uiterlijkheden niet voldoende zijn. Het is dus duidelijk, dat de opvoeding alt ij d in haar wezen de taak van het gezin is,1) en dat slechts van het huis uit de inrichtingen van den staat voor de opvoeding mogen gebruikt worden."

en verder luidt het:

„Zooveel mogelijk moet derhalve de opvoeding tot de gezinnen terugkeeren. Hierbij kunnen in vele gevallen huisonderwijzers niet worden ontbeerd."

„Gezinsopvoeding onderstelt echter, dat in de gezinnen juiste opvoedkundige begrippen zullen verworven zijn, en dat luimen of halve kennis niet in de plaats hiervan treden."

Uit het bovenstaande zal duidelijk zijn, dat H. inderdaad de huiselijke opvoeding boven de schoolopvoeding plaatst, maar — ook bij de huiselijke opvoeding geldt voor hem: geen opvoeding zonder onderwijs.

Hiermee zijn wij aan het einde onzer taak. Wij hopen de op-

!) W(j spatiëeren.

Sluiten