Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vierhonderdtal processen liet gevolg- was. Belangrijke sommen keerden op die wijze tot de charities terug ').

Verander in;/ van bestemming.

De bemoeiingen van den Staat, tot dusver beschouwd, waren het uitvloeisel van achterdocht, van wantrouwen in het plichtbesef en de eerlijkheid der „trustees." De Staat treedt daarbij op als handhaver van den wil des stichters tegenover de tijdelijke bestuurders van de charity.

Eenigszins anders is het karakter der staatszorg, waar het geldt eene verandering van bestemming voor de stichtingen mogelijk te maken. In zekeren zin is de Staat ook hier de uitvoerder van des oprichters wil. Waar, tengevolge van veranderde tijdsomstandigheden, de opvolging van de letter van het reglement tot gevolgen zou leiden, strijdig met de bedoeling ervan, daar handelt de Staat, wanneer hij wijziging van het reglement onder toezicht der overheid veroorlooft, geheel in den geest der oprichters. Maar niet steeds bepaalt de Staat zich hiertoe. Wanneer de resultaten van eene stichting verderfelijk zijn, stoort de overheid zich niet aan den wil van hem, die goed gevonden heeft de stichting in het leven te roepen. Voor de besteding van de gelden heeft de wil des oprichters dan alleen in zooverre beteekenis. dat gezocht wordt naar een nuttige wijze van aanwending, zoo dicht mogelijk tot de aanvankelijke voorgeschrevene naderend. Zoo was althans de practijk der rechtbanken, aan wie vóór 1853 deze bevoegdheid tot wijziging der statuten toekwam. Of deze leer van het „dichtstbijkomende", het zoogenaamde c.v-près, ook gevolgd wordt, uadat naast de macht der rechtbanken — welke gehandhaafd bleef, doch waarvan de grenzen nimmer met zekerheid vaststonden — uitgebreide bevoegdheid te dezen opzichte aan de Commissioners werd verleend, is mij niet gebleken. Vermoedelijk wel J).

') Rode van den Lord Chasoki.lor in 't, Hoogerhuis op 3 Mei 1853.

J) Het Report 188^ (§ 22) verzekert, dat de macht der Connnissioners is „expressly limited .... by the equitable doctrine of ey-près." Dit „expressly" moet ik vooralsnog betwijfelen.

Sluiten