Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bekernl is, allerlei verschijnselen op, zooals wij die ook bij peritonitis aantreffen, en wel ontstaan die verschijnselen ook hier waarschijnlijk door bemiddeling van zenuwbanen, zij het misschien ook niet uitsluitend.

Interessante beschouwingen over dit ziektebeeld vinden we o. a bij F 1 e i n e r (58).

De meest gangbare opvatting omtrent het symptomencomplex. dat we morbus Addisonii noemen, is, dat we hier te doen hebben met een aandoening, behalve van de bijnieren, ook van sympathicus, splanchnici en sympathische plexus (herhaaldelijk bij secties gevonden).

Onder de klinische symptomen nu, die we bij deze aandoening, waarbij ook de buiksympathicus betrokken is, waarnemen, treffen we aan: kleinen, gewoonlijk snellen pols, algemeene zwakte en matheid, maagbezwaren, vooral braken, ook wel pijn (anatomisch vinden we maag en darmkanaal gewoonlijk normaal), obstipatie (later dikwijls ook diarrhoeën), verder slapeloosheid, hoofdpijn, enz.

We vinden alzoo in samenhang met een aandoening van sympathicus en sympathische plexus allerlei verschijnselen, die ook bij peritonitis worden waargenomen, en welke we het best door zenuwwerking verklaren. In sommige gevallen van morbus Addisonii vinden we zeer geringe of absoluut geen veranderingen der bijnieren post mortem. En herinneren we ons dan aan den anderen kant nog eens Talma's mededeelingen over de buiksympathicus-neurose, evenals de waarnemingen van Romb e r g op het gebied van hyperaesthesieën van verschillende sympathische plexus.

Dat er werkelijk een typisch peritonitisachtig symptomen-complex bij morbus Addisonii kan optreden, wordt door verschillende autoren vermeld. Zoo beschrijft E b s t e i n

Sluiten