Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

voor zonder dat er sprake is van een peritonitis! De peritonitis is hierbij eenvoudig een, zij het ook veelvuldig voorkomende, complicatie. Zij kan natuurlijk de reeds bestaande algemeene intoxicatie nog verergeren.

Misschien zouden we ook voor de langs anderen weg ontstaande „septische" peritomtides in vele gevallen deze wijze van beschouwing kunnen doen gelden, ook hier dus aannemen een sepsis, gecompliceerd met peritonitis. Ik wil hiermede allerminst beweren, dat ook niet een septische peritonitis kan voorkomen, waarbij de sepsis werkelijk in hoofdzaak haar oorsprong te danken heeft aan de peritonitis. Een sepsis kan uitgaan van alle mogelijke plaatsen van het organisme, kan zich ontwikkelen in aansluiting aan allerlei ziektetoestanden; waarom zou ze dan ook niet haar oorsprong kunnen nemen in de peritoneaalholte? Het lijkt mij echter niet onwaarschijnlijk, dat in een aantal gevallen de boven weergegeven opvatting de juiste is.

Dat de oorzaak van het opvallende verschil tusschen de „septische" peritonitis en de overige vormen van buikvliesoutsteking, waar die septische symptomen niet of weinig ontwikkeld zijn, gezocht zou moeten worden in de bijzondere bacterie-soort, lijkt me niet waarschijnlijk.

Bij de echte „septische" peritonitis hebben we in verreweg de meeste gevallen te maken met don streptococcus pyogenes, bij de puerperale peritonitis wel bijna uitsluitend (evenals trouwens bij bijna alle vormen der puerperaalkoorts), maar hij wordt even goed aangetroffen bij de verschillende andere peritonitides, zij het ook meestal in gezelschap van andere microben. „Der Streptococcus pyogenes", zegt Nothnagel, „ist die allerhiiufigste Ursache der diffusen acuten Peritonitis überhaupt, er veranlasst aber auch die schwersten Falie mit septischem Charakter." Bij deze laatste wordt hij soms in reincultuur gevonden. Streptococcus pyogenes is inderdaad door de meeste onderzoekers zeer vaak gevonden; daarnaast

Sluiten