Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Niet minder belangrijk is de kennis van het oordeel der schrijvers over de immigratie.

Allereerst de statisticus. Kersseboom beschouwt den trek naar de stad en de toeneming' der

o

bevolking als een zegen. Vermeerdering van bevolking is volgens hem synoniem met vermeerdering van welvaart *) Overbevolking en werkeloosheid deden zich nog niet als een sociaal euvel gevoelen. De Bosch Kemper noemt in zijn „Geschiedkundig Onderzoek naar de Armoede in ons Vaderland wel tal van jaren uit deze tijden, waarin werkeloosheid en groot gebrek heerschten. Zij vloeiden ook wel uit stagnatie in handel en nijverheid voort. Doch deze werden veroorzaakt door buitengewone omstandigheden: mislukking van den oogst, hevige oorlogen. Na deze kon het ,,cessante causa, cessat efïfectus", gelden. In vredestijd, wanneer geen schokkende wereldgebeurtenissen kapitaal verwoestten, was de bevolking, hoe aanzienlijk ook, niet te talrijk.

De overige staatslieden en schrijvers spreken vooral hun oordeel over den trek van vreemdelingen uit, dien zij zoowel uit een philosophischstaatsrechterlijk als uit een economisch oogpunt bezien.

De vorsten uit het huis van Oranje gaan de

]) Eerste Verhandeling, p. 31.

Sluiten