Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Behalve echter in de gevallen, waarin het vertrouwen van den gedaagde op het gemeend-zijn van de gegevens van den eischer niet kan worden aangenomen, is de autocratie van den eischer bedenkelijk; kan eigenmachtige verandering niet worden toegestaan, gelijk die historisch ook nooit toegestaan is. Het spreekt wel van zelf, dat een dergelijke vrijheid reeds daarom niet kan worden aangenomen, omdat de bedoeling, waarmede de strenge vormen in het proces zijn bevolen, op die wijze geheel veronachtzaamd zou kunnen worden. Vormen zijn in het proces absoluut noodwendig. Maar daarom behoeft de dienst, dien die vormen bewijzen, nog niet tot vormendienst te leiden! Proces is middel, géén doel. Die leuze moet waarschuwen, overal waar de mogelijkheid bestaat, dat het doel niet wordt bereikt door gebreken in het middel. Dat doel wórdt niet bereikt, wanneer de belangen van den gedaagde zich tegen herstelling dier gebreken tijdens het geding verzetten. Maar wanneer nog grootere en gewichtiger belangen vóór de herstelling pleiten, wijken de kleinere belangen. Dat is een eisch van logica. Dat voelde de wetgever, toen hij de nietig-verklaring van de — feitelijk onvoldoende — dagvaarding van het belang van den gedaagde afhankelijk maakte !1

.Staat alzoo naast het „zonder belang géén actie" een „zonder belang géén exceptie"; evengoed kan het belang bij de exceptie secundair zijn. Maar slechts de rechter is in staat, dit, na liet hooren van de opmerkingen van beide partijen, uit te maken- De eischer moet zijn belang bepleiten, de gedaagde daar het zijne tegenover stellen. In een geregeld geding kan dat alléén gebeuren door de quaestie als een formeel tusschengeschil te behandelen; door derhalve de afwijking van de dagvaarding voor te stellen in een incidenteete conclusie.

1) Al is het toestaan van verlietennjt sinds de lev-IIartojrli jrewoonlijk onnoodije en onmogelijk : nrtt. 94 j°. 1 H Rv.

Sluiten