Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

rester indifférent. II fallait qu'il füt ami ou ennemi; et lorsqu' on ne pouvait établir par des déclarations explicites de lui de quel parti il avait été, on interprétait son silence, on commentait ses moindres paroles, on voyait des allusions dans maint passage de ses écrits, en un mot on lui faisait dire ce qu il n avait jamais dit, et on lui prêtait des pensées dont il ne s'était jamais douté". Zahn geeft t. a. p. een reeks van voorbeelden uit Lucianus' geschriften waarin hij parodieën meent te zien op Christelijke uitspraken en verhalen. Zoo is hij wel gedwongen een „ziemlich eingehende Beschaftigung Lucians mit neutestamentlichen und anderen christlichen Schriften" aan te nemen. Dit acht ik a priori onwaarschijnlijk. Wel vermeldt Lucianus in cap. 11 van den Peregrinus Christelijke pffJAoi, maar dat hij ze bestudeerde blijkt nergens. Daarvoor is hij niet de man. Hij ziet den buitenkant der dingen maar doorgrondt ze niet. Zijn eerste indruk beslist. Nergens vinden we een ernstig indringen

in de dingen, nergens een poging tot ontleden, „ dire tout

haut ce que beaucoup d'autres ne voulaient pas voir et ce qu'ils n'osaient pas dire quand ils 1'avaient vu" — zietdaarzijn

verdienste. Aldus Croiset '). _ (

Het is voornamelijk in den Peregrinus waarin men Lucianus' bestrijding van het Christendom heeft meenen te zien. In aansluiting bij de zooeven aangehaalde woorden van Croiset moeten we al dadelijk de bewering afwijzen als zou Lucianus, die met trots zich nuQQtiaiuöiji roemt2), hier min of meer indirect op de Christenen zinspelen. Slechts met de rechtstreeksche uitlatingen over de Christenen in de capita 11—13, 15 en 16 hebben we

rekening te houden.

Dan treft ons de sterke overeenkomst tusschen Peregrinus en Ignatius, tusschen Lucianus' mededeelingen en onze zeven Brieven. Slechts weinigen, gelijk Harnack s), loochenen

1) A. w. p. 139.

2) Piscator 19. „

•) A. Harnack, in: Herzog's Real-Encyklopfldie' op „Lucian von Samosata .

Dezelfde, n. w. [zie lil. 14 N°. 16].

Sluiten