Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wereld overwonnen is. Dan is de zelfbewustwording der Idee in ons leven tot haar hoogtestand gevoerd.

En eerst bij deze absoluutheid van het zelfbewustzijn is een absolute vrijheid mogelijk. Want vrijheid is: beheerscht worden door zichzelf; en zoolang wij de wereld tegenover ons bevinden, zijn wij genoodzaakt vóórhaar, als voor een mede-bestaande werkelijkheid, in te schikken; wij laten ons mede door de wereld der objekten beheerschen, hetgeen zich voltrekt in onze begeerte, dat is in onze passiviteit of onvrijheid. Het voorbeeld van het Garda-meer, dat wij eerst bewonderden en waartegen wij ons daarna moesten verdedigen, is voor deze zaak van voldoende duidelijkheid. Eerst wanneer de eenheid van subjekt en objekt gevonden is en in deze eenheid de tegenstelling opgeheven — eerst dan is,mèt de absolute bewustheid, ook de absolute vrijheid aangebroken.

III

De stadiën der zelfbewustwording: (nl. der relatieve zelfbewustwording).

Tot de absolute bewustheid stijgt de menschengeest in verscheidene stadiën. Toch is deze absoluut-wording onzer bewustheid niet een louter wordingsproces, daar immers uit loutere wording niets wordt, en de wording zelve niet eens bestaat. Wording is een abstraktie en de gedachte van de evolutie des levens als een al meer naderen tot een doel, is zonder meer zinneloos, omdat wording en evolutie q. t. asymptotisch zijn. Alleen wanneer de wording in het licht beschouwd wordt van

Sluiten