Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

VI

l)e logos is het mechanisme van ons geestelijk leven. — De logika onzer akties. — Alle gtestes-verrichting is denken. De logos strekt tot ordening van den bewustzijnsinhoud (vereenvoudigd beeld.)

Zoo blijkt het geestelijk leven te geschieden in logischen vorm. De logos is het mechanisme van ons geestelijk leven, d. w. z. de inrichting of het formeel systeem, volgens hetwelk de verrichting des geestes toegaat. Ook het organische leven draagt zich volgens een innerlijken vorm toe. Zoo opgevat verwerpen wij de hypostase van den logos tot een zelfstandigheid. Van ouds af is de Logos overgedacht tot een kosmischen faktor, wereldkracht en scheppingsmiddelaar, en werd, tegelijk met deze overzetting van vorm tot wezen, het wezen als persoonlijkheid gevierd. Wij meenen: de logos op zichzelf is het leege; de vorm op zichzelf gedacht is het inhoud-looze en wordt inhoudloozer naarmate de hypostase grooter formaat aanneemt: de logos als zelfstandige wereldmacht is een grootsch fantoom. De logos bestaat alleen in de aktualiteit van het denkend subjekt, en wel als het mechanisme onzer geestelijke verrichting.

Hiermede bedoelen wij, dat het menschelijk subjekt zich in zijn verrichtingen altijd bedient van het algemeene tot bemiddeling der bizonderen. Bij al onze gedragingen immers worden wij door motieven geleid; medelijden, dat tot aalmoes strekt, berouw, ons leidend tot schuldbelijden, zijn motieven onzes geestes; de doeleinden op welke wij afgaan, de normen naar welke wij onze gedraging richten, hebben alleen als gevoels-motieven werkende kracht. Hoe nu is deze werking? het moti-

Sluiten