Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

te versterken. Toen schreef hij zijn beroemd A-R-Cboek en een leesboek voor kinderen uit het volk, dat veel van zijne levensbeschrijving bevat.

In het jaar 1873 heerschte in het gouvernement Ssamara een afschuwelijke hongersnood, die door de regeering verzwegen werd. Tolstoy maakte hetgeen hij daar waarnam openbaar en daardoor stroomden er hulpmiddelen heen. Aan zijne werkzaamheid is het te danken dat honderden en duizenden van menschen van den hong'erdood werden gered.

Merkwaardig is de karakterteekening door Tolstoy van de verschillende volkeren:

«De Duitschers zijn zelfbewust, omdat zij, op grond hunner afgetrokken wetenschap, in het bezit der volle waarheid meenen te zijn; de Franschtnan is zelfbewust, omdat hij veronderstelt, geestelijk en lichamelijk onweerstaanbaar te zijn; de Engelschman is zelfbewust, omdat hij zich voor den burger van den best georganiseerden Staat houdt; omdat hij als Engelschman steeds weet, wat hij moet doen en dat alles, wat hij doet, goed is; de Italiaan is zelfbewust, omdat hij opgewonden is en zichzelf en anderen gemakkelijk vergeet; de Rus is zelfbewust, omdat hij niets weet en niets weten wil; omdat hij niet gelooft, dat men iets volkomen weten kan.

Het zelfbewustzijn van den Duitscher is het meest weerzinwekkend, want hij beeldt zich in, dat hij de waarheid kent; hetgeen is: de wetenschap, die hij zelf heeft uitgedacht en die voor hem de volstrekte waarheid is. Wij zullen wel niet behoeven te bemerken, dat Tolstoy blijkt de Duitschers slecht te kennen, wanneer hij ze in beginsel zoo verkeerd beoordeelt. Hij begaat over het algemeen de fout, alle buiten-

Sluiten