Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het zoude ons te ver leiden, wanneer wij, aan de hand van eigene bekentenissen, den gemoedstoestand van Tolstoy ontleden en den gedachtengang verder volgen wilden, die hem in de geestesgesteldheid brachten, waarin hij zich sedert dien bevindt. Op éen ding echter moeten wij de aandacht vestigen: om niet in zelfmoord te eindigen, moesten de kwellende gedachten door geestesarbeid, door onvermoeid zoeken naar de ware beteekenis des levens, door te pogen het wereldraadsel op te lossen, worden verlamd. En hij wendde zich tot de wetenschappen.

Hij hoopte voor zijn moeilijken toestand een uitweg te vinden in de wijsbegeerte, maar de uitweg, dien hij vond, joeg hem schrik aan: het was de dood! Hij noemt Sokrates, Salomo, Buddha, Schop en hau er de diepste denkers der menschheid en wat leerden zij ?

Tolstoy stelt hunne denkbeelden op de volgende wijze op:

Wij, die de waarheid liefhebben, waarnaar streven wij in het leven ?

Wij streven naar de bevrijding van het lichaam en van het kwaad, dat uit het leven des lichaams voortspruit.

Wanneer het zoo gesteld is, waarom zouden wij ons dan niet verheugen als de dood in aantocht is?

Toen Sokrates zich op den dood voorbereidde, zeide hij : «wij naderen de waarheid, naarmate wij ons van het leven verwijderen».

De wijze zoekt zijn leven lang den dood en daarom is hem deze geen schrikbeeld.

Daarop richtte Tolstoy zich naar de menschen van zijn eigen stand; bij hen vond hij vier uitwegen

Sluiten