Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

oorzakelijke kracht. De vormen, die hunne plannen bij de uitvoering verkrijgen, hebben zoo groote overeenkomst met de socialistische en communistische ideeën van den nieuweren tijd, dat er bij mij geen twijfel bestaat, of zij staan sterk onder den invloed van deze.

De eerste poging tot het stichten van eene vegetarische gemeenschap is reeds in 1844 in Noord-Amerika gedaan, daar vormde zich een communistische gemeente „Skancateles Community," onder voorwaarde zich vegetarisch te voeden; ze werd echter na 2 jaar reeds weer ontbonden — jammer genoeg hetzelfde lot dat vele andere soortgelijke stichtingen uit den nieuweren tijd ondergingen.

In Duitschland is het idee van eene practische uitvoering van de vegetarische staathuishoudkundige leer, in bijzonder goede aarde gevallen. Ook Duitsche Vegetariërs en „paradijszoekers" hebben vele pogingen gedaan kolonies te stichten. Op de in 1881 van Leipzig uitgaande poging om in Britsch-Honduras de kolonie „Friedau" te stichten, volgde in 1885 de vestiging van een kolonie te Chile, waarvan Berlijn de moederstad was. Ook het grootsche plan van Dr. Bernhard Förster, om in Paraguay een NieuwGermania te vestigen, valt in dezen tijd. Rudolf Frank wilde in 1893 in F eru een kolonit stichten. In Rio Grande do Sul is Johannes Drummeren zijn vrienden sedert twaalf jaar bezig geestverwanten voor zijne kolonie aan te werven. Nog versch in de herinnering liggen de lofzangen op Californië, Floridas, Hollandsch-Gyana, Suriname en het eiland Jamaika, als landen gelijk aan het paradijs. De meeste dezer ondernemingen vielen gruwelijk tegen, en namen vele offers aan geld en menschenlevens. Het is moeilijk de oorzaak van dit mislukken op te sporen. Begonnen door onzelfzuchtige menschen, kwamen er in deze kolonies menschen te zamen, dien, afgezien van hunnen goeden wil, bijna alles ontbrak, wat noodig is, om in een wildernis cultuurwerken te stichten. De menschen waren meestal van het soort, waaronder we de baanbrekende voorvechters van den zeden-vooruitgang vinden. Na het wisselen van hoogdravende brieven maakte men dikwijls pas persoonlijk kennis tusschendeks van het schip, dat hen er heen voerde, of op de plaats van de te stichten kolonie. Gebrek aan geld, ervaring, handigheid in het werken, lichamelijke gezondheid, kracht en zedelijke rijpheid, ten slotte ook de climatische koortsen, dreven deze kamermenschen, die het al gauw te kwaad kregen in dezen strijd tegen de cultuur van het oerwoud, al spoedig weer uit elkander. Geen van deze moedig begonnen plannen had levensvatbaarheid.

Zeker, eenige sterke naturen hebben daar in den vreemde hun geluk en het nieuw tehuis, dat zij zochten, gevonden. Sommigen kwamen om, velen keerden als schipbreukelingen weer terug. Geen van deze kolonies kreeg, als een nieuwe vorm van maatschappelijk leven, groote beteekenis.

Sluiten