Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zekere gemeenschap van lijden en werken, of anders met een gedeelte der levensuitingen van een wezen dat er bovendien nog andere heeft, — is een afzonderlijk vraagstuk Genoeg, de vertooning der eenheid waarop wij al de bizonderheden in ons bewuste leven betrekken, is •ons gegeven als een feit dat zich op zekere hoogte onzer ontwikkeling geregeld aan ons aanbiedt J). Al wat in dat leven voorkomt is het hare; zelfs is het hare eigene wijze van zijn; en toch zij vindt onderscheid tusschen dat alles en haarzelve; zij acht zich bovendien verplicht om normen na te leven, en velt oordeelen over haar eigen doen en laten, hetwelk zij naar die normen meet. Deze eenheid, dus als feit gegeven al wacht dit nog op verklaring, bedoelen wij hier met den geest, en kunnen de theoriën daarover thans ter zijde laten. Alleen moeten wij erbij voegen, dat, naardien de gewaarwording noch de voorstelling in den hersentoestand te vinden is, wij wel ge-

De voornaamste feiten die hierbij in aanmerking komen, zijn vermeld in liet boekje van Th. Ribot, Les maladics de la personnaliti (Paris 1885). Langs physiologische wegen komt de schrijver tot het besluit (p. 170): „le moi est 1111e coordination," en (p. 169): „c'est Torganisme et le cerveau, sa représentation supreme, qni est la personnalité rdellc." Daarnaast blijft echter de opmerking van Berkeley QSecond Dialogue between Hylas and Philonotts, 17133 • „The brain „you speak of, being a sensible thing, exists only 111 the mind. Now, „l would fain know, whether you think it reasonable to suppose, „that one thing existing in the mind, occasions all other ideas. Etc. Ook een brein dat niet waargenomen maar ondersteld wordt, wil R. niet als verklaring aannemen, daar dit insgelijks zijn bestaan, zoovel wij weten, alleen in onze gedachte-wereld heelt. Men ziet reeds dat hier het laatste woord niet aan de physiologie zal kunnen blijven. Vgl. ook J. Witte, das 11'es en der Seele, Halle 1888; H. Spitta, Einl. in die Psychologie als Wissenschaft, Freiburg 1886.

') Ook Ribot geeft toe (p. 168): „La marqué personnelle n'est pas surajoutée mais incluse."

Sluiten