Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in het beste geval nog hoogst gebrekkig, is alleen daardoor van die van vreemde lichamen onderscheiden, dat hij bij den opbouw van het eerste gedeeltelijk over bizondere gegevens te beschikken had. l)e berichten van natuurkenners, die soortgelijke levende en gestorvene lichamen bestudeerd hebben, ontving hij altijd in den vorm van teekens en afbeeldingen, die zonder ze te vergelijken met hetgeen hij bij eigen ervaring kende, onverstaanbaar zouden gebleven zijn.

Hij bemerkt ook niets van een overgang tusschen toestanden in het brein en gewaarwordingen, of tusschen deze en de voorstelling van voorwerpen. liet allereerste dat voor hem als bewust wezen bestaat, is de gewaar- y wording, en meestal zelfs de daardoor uitgelokte voorstelling. De waarneming brengt de elementen aan, waaruit, zonder dat hij den gang van zaken met zijne aandacht volgen kan, de rangschikking van voorwerpen in een ruimte voor hem geboren wordt; en uit deze zondert hij te zijner tijd de voorstelling af van de ruimte, afgezien van dat waarmede zij gevuld is, en ontdekt dan, al ontledende, verbindende en zich het soortgelijke verbeeldende, hare meetkunstige eigenschappen. Op hare beurt leidt de opgemerkte afwisseling der waargenomene verschijnselen tot de voorstelling van een alles bevattenden tijd, waarin het eene voor, naast of na het andere zijn bestaan heeft. Ruimte en tijd, en de verdeeling der verschijnselen daarin, hebben wij niet naar willekeur geconstrueerd maar uit de waarneming opgemaakt; toch kan men niet beweren dat zij uit een lichamelijke wereld eenvoudig in de ons bewuste zijn overgegoten, maar zij dienen met hun inhoud, onder indrukken van allerlei aard, door den geest-zelven te zijn in beeld gebracht. Het nadere daaromtrent moeten wij

Sluiten