Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wanneer na alle mogelijke voorbereiding, het voornaamste aan het latente denken werd overgelaten. Nu eens verraadt zich de aanwezigheid van dit laatste, waarbij het brein zoowel als bij het apparente betrokken is, door druk of pijn in het hoofd; een ander maal vermoeden wij er zoo weinig van, dat de uitkomst zich vertoont alsof ze ons door een ander voorgelegd of ontsluierd ware. In dit geval kan, in verband met heerschende gevoelens omtrent den samenhang der dingen in het algemeen, de overtuiging ontstaan, dat er van bovenmenschelijke wezens, hoe dan ook, een inblazing („inspiratie") is ontvangen. Bij kunstenaars vooral, die voor hunne ontwerpen, en bij denkers, die voor hunne onderstellingen grootendeels van „ingevingen" en „invallen" afhangen, wordt dit denkbeeld in allerlei gedaanten toegepast; onder de laatste overblijfsels daarvan behoort de zoo gebruikelijke waardeering van hun arbeid als „divinatie" en als „geniaal." Het dikwijls snelle verloop der processen waardoor de inval ontstond ') brengt op zijne beurt licht den indruk te weeg alsof die alleen door het vestigen der aandacht op het punt in quaestie aanstonds ontstaan ware; daarom spreken anderen van „intuïtie;" waarvan het „schouwen" van dwepers en de „intellectuele aanschouwing" van Schelling niet wezenlijk verschillen.

Minder mythologisch gekleurd, doch eigenlijk van denzelfden aard is een theorie die dikwijls voorkomt, waarbij aan andere gedeelten van onze uitrusting, zooals het hart ot het gemoed, bij gelegenheid verstandelijke verrichtingen worden toegeschreven, in strijd met die van het eigenlijke

O Toch kan liet gebeuren dat er lang en met inspanning naar gezocht inoet worden, zooals Joseph Haydn, bij wien alles vanzelf schijnt te vloeien, dat van sommige zijner themas zou hebben verklaard.

Sluiten