Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

verwant moest zijn geweest, zooals ook de stamboom van elk geslacht in bovenmenschelijke voorvaderen zijn oorsprong had. Hoe verder de herdenkingen terugreikten, des te meer waren zij door de verbeelding met de heerlijkheden opgesierd, die onze begeerten ons in tegenstelling met ons tegenwoordig lot plegen voor te spiegelen. Daarenboven gaat de geheugenis van geleden smart eer verloren dan die van het genot dat wij gesmaakt hebben; de oude lieden, die men over het verleden ondervraagt, gevoelen .zich in den jongsten tijd minder tehuis, en zijn meest

tfpneiad om aan een veldwinnen van allerlei kwaad en leed •Ö ö

te gelooven; en zoo werkte alles samen om de geschiedenis te doen beschouwen als een voortgaande algemeene verbastering. Om deze te keeren, werd dan door ernstige lieden hetzij vasthouden aan voorvaderlijke gewoonten, hetzij terugkeer tot nog vroegere toestanden aangeprezen; gelijk er nog in onze dagen zijn, die in bestendiging van vervallende of herstel van middeneeuwsche inrichtingen en ■beschouwingen het eenige redmiddel voor de lijdende menschheid zien. Bevolkingen die niet den levensmoed verloren hadden, konden er onmogelijk in berusten, dat alles op een onvermijdelijken ondergang zou uitloopen; zoo niet voor de thans levenden, althans voor kinderen en kindskinderen moest een lotsverbetering bereikbaar zijn. Wanneer nu de eerbied voor den grond van alle bestaan zoo groot geworden was, dat men het denkbeeld van bloedverwantschap tusschen god en mensch liet varen, en ■slechts een besturende almacht met haar diep afhankelijk schepsel overhield, dan opende zich voor de altijd levende hoop een nieuw vooruitzicht. De hoogste wijsheid, schoon niet meer vader in den oorspronkelijken zin des woords, zorgde voor hare kinderen; waaronder men eerst zijn eigen

Sluiten