Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

schouwen, met zijne aantrekkelijke schilderingen van Holland's duin, geteekend door den dichterlijken auteur, die zoo uitnemend de spraak der natuur verstaat, gemakkelijk lezen, uiterst moeilijk is het om Johannes Viator op zijn reis door het leven te volgen met hare onderscheidene stijgingen en renunciatiën en haar opgaandeu dwaalweg. Hoe ook Van Eeden een mystische vereering voor »het woord" aan den dag legt, hebben wij boven gezien; toch meen ik, dat zijn mystische wereldbeschouwing grooter beteekenis voor hem heeft; dat de woord-kunst hem bijzaak en de mystiek hoofdzaak is.

In De Kleine Johannes wordt ons een mijmerend knaapje geteekend met allerlei mystieke verlangens in de kinderlijke ziel, zich bewegend in een wereld van droomen, welke nu en dan in heftige botsing komt met de andere, grove wereld der werkelijkheid. Wij willen den gang van het verhaal in het kort weêrgeven, ook omdat wij daarin, naar later blijken zal, een af beelding zien van den weg, waarlangs velen onzer tijdgenooten tot de nieuwe mystiek gekomen zijn.

Johannes ligt in den tuin van het ouderlijk huis bij den vijver droomend te staren, ginds over de duinen, naar den gloed van de ondergaande zon, en voelt een onweerstaanbaar verlangen naar de lichtgrot, welke in de wijde verte zich toont. Tegen het verbod van zijn vader stapt hij in het bootje en laat zich wiegelen op den waterplas; daar ver-

Sluiten