Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

constateeren en ook op te merken bij de schrijvers (tljoeroe toelis), die onwillekeurig het schrift van hun meester gaan nabootsen. Ik had zeven jaren een djoeroe toelis, diens schrift ik eindelijk niet meer van het mijne onderscheiden kon.

Aangenaam is deze suggestibiliteit wel eens voor den geneesheer, zoo bij de chloroformnarcose. Voor zulk een narcose heeft men bij een Javaan slechts zeer weinig chloroform noodig, en nooit ontmoet men de geringste bezwaren bij de narcose. Immers de Javaan, die er toe besluit zich op de operatie-tafel neer te leggen, heeft een blind vertrouwen in de almacht van den geneesheer, hij weet dat hij nu slapen moet en hij zal slapen als de chloroform hem eenigszins te gemoet komt en de reflexbewegingen opheft.

Bij de verdere beschouwing van de psyche van den Javaan moeten wij ons nog de vraag stellen, „is de Javaan gelukkig." Wellicht zal menigeen deze vraag vreemd vinden, maar zij is het niet. „Gelukkig" kan alleen hij zijn, die op gelijke en harmonische wijze aan de behoeften van ziel en lichaam voldoet. Wie aaneen van beide te veel geeft, zal nimmer tevredenheid of geluk kennen. „Gelukkig zijn" is dus hetzelfde als het verkeeren in psychisch evenwicht.

Zoo ik deze vraag ga beantwoorden, dan moet ik helaas constateeren dat de ideën over natuurvolken door J. J. Rousseau en Chateaubriand verspreid, of van de arcadische herders en herderinnen der 18° eeuw nog steeds spoken in de hoofden van Europeanen. Menig Europeaan zegt met volkomen overtuiging, als hij het kind, verwekt bij zijn huishoudster, verstoot „het zal als Javaan gelukkiger zijn, dan als Europeaan"; vele koloniale dweepers doen het voorkomen

Sluiten