Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het slagen van den kettingganger heeft men wel toegeschreven aan de immoraliteit der bevolking, het niet kennen van de infamie der straf, de afwezigheid van gemeenschapsgevoel, dat het goede looft en het kwade veroordeelt, maar dit is even onjuist als het slagen van den hadji toe te schrijven aan den invloed, dien de nimbus van godsdienst „de tulband" hem geeft. Neen, de dief en de moordenaar en de hadji toonden reeds door te worden wat zij zijn meer individualiteit te bezitten dau hunne omgeving, en die werd verhoogd door de ondervinding, de levenswijsheid opgedaan op reizen en deze verklaren hun later succes in de maatschappij.— De Javaansche dief en moordenaar is niet een inferieur soort mensch als in Europa, (geen geboren misdadiger), dat toont genoegzaam het dikwijls zoo bewonderenswaardige gedrag der kettinggangers in onze oorlogen; dat zal menig Europeaan U bevestigen, die zijn dienstpersoneel als het ware uit de gevangenis haalde. Mijne beste, trouwste bedienden hadden in de gevangenis ge-

gewone inlander de grenzen van een niet veel beteekenenden kleinhandel overschrijdt is hy, meer of minder spoedig, een verloren man. Hij is te weinig ontwikkeld, bezit te veel beuzel- en treuzelgeest. Een reis als bedevaartganger kan hem daar wel eens voor een deel van verlossen en daarbij zijn blik verruimen. Dan wordt hij later vaak gekenmerkt door eene groote mate van slimheid en afstootende geslotenheid, die hij voor een groot deel door zijn verkeer in de menschenwereld buiten Java zich heeft eigen gemaakt. Hetgeen hij daar omtrent het doen en laten der menschen in het algemeen, heeft gezien en gehoord, heeft hem eene mate van menschenkennis bezorgd, die in hem eene eigenaardige onafhankelijkheid, zelfstandigheid en zelfvertrouwen, die soms in vrijpostigheid en brutaliteit ontaarden, doen ontwikkelen, waardoor hij al spoedig blykt do meerdere van zijn vroegere gelijken te zijn geworden."

Sluiten