Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

eerst zijn zij het weinig, die afgetrokken zijn van geest en zich bij voorkeur bewegen in een wereld van abstracte ideeën en algemeene begrippen, zonder veel oog te hebben voor het speciale, concrete en stoffelijk-zinnelijke. Evenmin de veel talrijker personen, die zich kenmerken dooreen nuchteren en positieven geest zonder veel verbeeldingskracht, slechts beziggehouden door het zakelijke en reëele en zich weinig kunnende verplaatsen in een gedachtenwereld, die hen onttrekt aan hun eigen levenssfeer. Wie slechts oog heeft voor het nuttige, is weinig ontvankelijk voor het schoone; en van een boer, wiens geest geheel vervuld is van de dingen die met zijn bedrijf samenhangen, is moeielijk te verwachten dat hij veel zal voelen voor natuurschoon.

Bij alle kunstgenieting toch speelt de v e rbeeldingskracht een groote rol. Juist daarom moet door het kunstwerk daaraan voldoende speelruimte gelaten worden; er moet plaats overblijven voor een eigen psychische werkzaamheid van den aanschouwer, die zelf wil deelnemen aan het tot stand komen zijner aandoeningen. Vandaar bijv., dat de dichter steeds indachtig moet zijn aan Yoltaire's woord: «Le secret d'être ennuyeux, c'est de tout dire.» Aan den lezer moet iets worden overgelaten om zijn behoefte aan eigen werkzaam aandeel te bevre-

4

Sluiten