Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

I

doet een bank voor een huis of onder een boom ons aangenaam aan, omdat wij daarmede de voorstelling verbinden van behagelijke rust; een molen aan een bergbeek in eenzame omgeving, omdat hij ons herinnert aan menschelijke bedrijvigheid; een vriendelijk verlicht venster in avondduister, omdat het ons doet denken aan een warm, gezellig woonvertrek. Vandaar dat de indruk van het waargenomene bij verschillende personen zoo uitermate uiteenloopt. Een slavenmarkt bijv. zal een anderen indruk maken op den planter, den menschlievenden zendeling en den rondreizenden schilder; in verband met het beroep, de werkzaamheden en de levensidealen van ieder hunner, zijn de gewekte gevoelens in hooge mate verschillend, daar bij den een de aandacht getrokken wordt door gansch andere deelen van het totaalbeeld dan bij den ander. ') Iets soortgelijks nu treedt op bij de aesthetische waardeering. Een geneesheer spreekt van een schoone operatie of een prachtig gezwel; een advocaat van een mooi proces; een leeraar van een mooi examen. De herinneringssporen van

1) Zoo zegt Ribot in zijn .Psychologie de I'attention • (pag. 12): «La nature de I'attention spontanée chez une personne révèle son caractère ou tout au moins ses tendanccs fondamentales. La portière prêtc spontanément son attention aux commérages, ie peintre a un beau coucher de soleil oü le paysan ne voit que 1'approche de la nuit; le géologue aux pierres qu'il rencontre oü le profane ne voit que des cailloux.-

Sluiten